Meloni zet alles op alles in referendum over grondwetswijziging

In dit artikel:

Italiaanse premier Giorgia Meloni legt dit weekend een grondwetswijziging voor aan de bevolking: een referendum over een ingrijpende hervorming van het rechtssysteem. Na ruim drieënhalf jaar aan de macht ziet Meloni de stemming als een sleutelmoment voor haar regering; tegenstanders maken er een breed protest van tegen haar leiderschap. Omdat er geen opkomstdrempel geldt, draait alles om wie kiezers het best weet te mobiliseren.

De kern van de hervorming is het strikt scheiden van loopbanen van rechters en aanklagers, met aparte bestuursorganen en een nieuwe tuchtkamer voor beide groepen. Voorstanders beweren dat de maatregel clientelistische netwerken binnen de magistratuur — de zogenaamde “correnti” — en ondoorzichtige invloed tegengaat. Constitutioneel jurist Alessandro Sterpa, die geen Meloni-aanhanger is, oordeelt dat de wijziging nuttig is en de politiek niet meer grip geeft op de rechtspraak.

Groot verzet komt van oppositiepartijen en vakbonden. Op een massabijeenkomst op het Piazza del Popolo in Rome waarschuwden sprekers dat de ingreep de democratische machtsbalans kan aantasten en noemden zij de grondwet een schild tegen machtsmisbruik; vakbondsman Andrea Malpassi vreesde dat parlementair toezicht op ministers daardoor wordt verzwakt. De campagne escaleerde mede door Meloni’s scherpe kritiek op rechters, en haar coalitiepartner Forza Italia, voortgekomen uit Berlusconi’s kring, steunt de hervorming. Politicoloog Roberto D’Alimonte verwacht een krappe uitslag en stelt dat een verlies Meloni politiek kan verzwakken, ook al zegt zij niet te zullen aftreden bij een “nee”.