Meloni leidt eerste politieke nederlaag na verlies referendum, rechters aan de champagne

In dit artikel:

Het Italiaanse referendum over een grondwetswijziging van de rechterlijke macht is verworpen: 53,7% stemde tegen en 46,3% voor. Premier Giorgia Meloni zei maandag dat ze de uitkomst respecteert, dat haar kabinet doorgaat met verantwoordelijkheid en dat ze niet zal aftreden, maar ze betreurde dat volgens haar de kans om Italië te moderniseren verloren is gegaan.

Meloni had beoogd zeven artikelen van de grondwet aan te passen om de carrières van rechters en openbare aanklagers strikt te scheiden en het hoogste tuchtorgaan (het CSM) te hervormen, onder meer met een lotingssysteem om politieke invloed te verminderen. Met het nee blijft de bestaande structuur intact.

De opkomst was hoog voor Italiaanse referenda: bijna 59% stemde, mede gedreven door felle, ideologisch geladen debatten. Vooral in traditioneel linkse regio’s zoals Emilia-Romagna en Toscane kwam veel kiezers naar de stembus. Voor Meloni — sinds oktober 2022 premier en leider van Fratelli d’Italia, die in peilingen relatief sterk staat — is dit haar eerste duidelijke politieke nederlaag.

De uitslag leidde tot uitbundige reacties binnen de rechterlijke macht: in Napels openden rechters champagne en zongen zij 'Bella ciao', en in Milaan vielen sommige rechters huilend elkaar in de armen. Het "Nee"-comité sprak van een overwinning voor de onafhankelijkheid van de rechtspraak.