„Meldingen misbruik zijn het topje van de ijsberg"

In dit artikel:

Bij zorgboerderij De Groote Modderkolk is een medewerker uit de gehandicaptenzorg door de instelling bij de politie aangemeld wegens seksueel grensoverschrijdend gedrag; de medewerker is op non-actief gezet en de zaak gemeld bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), zoals wettelijk verplicht bij dergelijke incidenten en ontslag om die reden.

De IGJ registreerde in 2024 in totaal 330 meldingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag in de zorgsector, waarvan circa 90 uit de gehandicaptenzorg. Hoewel dat aantal vergelijkbaar is met 2023, nam het aantal ontvangen signalen toe, en de inspectie waarschuwt dat dit slechts het topje van de ijsberg kan zijn omdat veel gevallen niet gemeld worden. Cliënten met een verstandelijke beperking melden vaak niets zelf; overschrijdend gedrag komt soms aan het licht doordat collega’s iets zien of opvallen dat iemand ongewoon veel aandacht aan één cliënt geeft.

Van de 330 meldingen ging 84 procent om lichamelijk grensoverschrijdend gedrag; in een derde van de gevallen speelden ook seksueel getinte appjes of opmerkingen mee. Tweederde van de slachtoffers is vrouw, ruim tweederde van de gemelde plegers is man. Het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum (WODC) signaleerde eerder dat jaarlijks duizenden mensen aangeven slachtoffer te zijn geweest van seksueel grensoverschrijdend gedrag door zorgverleners.

De IGJ stelt dat veel instellingen te weinig doen om dit soort misstanden te voorkomen en vraagt nadrukkelijk om betere systemen en cultuurverandering om zorg veiliger te maken; relatief gezien scoort de gehandicaptenzorg beter dan bijvoorbeeld de geestelijke gezondheidszorg en verpleeghuiszorg, maar volgens de inspectie blijft er in meerdere sectoren te weinig gebeuren.