'MEGA UITVERKOOP!' Hoe een Nederlandse houthandelaar een bos sleet aan de sojakoning van Brazilië

In dit artikel:

Een uniek bosgebied van ruim 30.000 hectare in de Boliviaanse Chiquitania is in 2025 verkocht aan de Braziliaanse landbouwgroep Bom Futuro. Het bos, drie keer zo groot als de gemeente Utrecht, vormt een belangrijke ecologische corridor tussen de Gran Chaco en het Amazonegebied. Er leven onder meer jaguars en kleine klauwaapjes. Anders dan de omliggende gebieden met sojavelden en veehouderij bleef het sinds 2000 grotendeels intact. De Nederlandse eigenaar INPA beheerde het met een FSC-certificaat en beperkte de houtkap.

De verkoop, voor ongeveer 20 miljoen dollar, brengt het voortbestaan van het bos echter in gevaar. Bom Futuro behoort tot de Braziliaanse miljardairsfamilie Maggi Scheffer, een grote producent van soja, maïs en rundvlees. De familie heeft publiekelijk aangegeven haar intensieve landbouwmodel naar Bolivia te willen uitbreiden. Volgens Fernando Maggi Scheffer zou het gekapte gebied eerst voor rundvee worden gebruikt en later, als de bodem uitgeput raakt, voor soja. Bolivia heeft lagere grondprijzen en minder strenge handhaving van milieuregels dan Brazilië.

De ontbossing kan volgens klimaatwetenschapper Johan Rockström leiden tot extra en blijvende droogte. Bossen dragen via verdamping bij aan de vorming van regenwolken; het verdwijnen ervan bedreigt daarom ook de watervoorziening van gemeenschappen benedenwinds. In combinatie met klimaatopwarming kan verdere boskap bovendien het Amazonegebied richting een omslagpunt duwen, met grote gevolgen voor neerslag, voedselproductie en het levensonderhoud van miljoenen mensen.

Er was een alternatief plan om het bos te behouden. Rabo Carbon Bank, de duurzame dochter van Rabobank, onderhandelde samen met Invest International en ontwikkelingsbank FMO over een investering van 26,1 miljoen dollar. De Zweedse organisatie Amazonas For Life zou het gebied overnemen en er onder meer baru- en cashewnoten telen. Inkomsten uit die productie, koolstofcertificaten en beperkte houtkap moesten een economisch duurzaam model opleveren.

Vlak voordat Rabo Carbon Bank in juli 2025 een definitief besluit zou nemen, bleek dat INPA al een aanbetaling van 2 miljoen dollar van Bom Futuro had ontvangen. Betrokkenen noemen de onverwachte verkoop een grote klap. Volgens een onderhandelaar vreesde de familie Roosenboom dat het reddingsplan te langzaam zou verlopen en wilde eigenaar Paul Roosenboom, die naar eigen zeggen niet langer de middelen had om het bos te onderhouden, snel verkopen. De familie geeft momenteel geen commentaar.

De overname werd in Nederland administratief begeleid door Frederico Nascimento. Hij was kort daarvoor bij Rabobank in dienst gekomen, nadat hij bij ABN AMRO had gewerkt, maar was daarnaast de enige bestuurder van H2B Holding. Die Nederlandse holding werd opgericht door bedrijven van de familie Maggi Scheffer en werd vervolgens eigenaar van de Nederlandse vennootschap waarin het Boliviaanse bos is ondergebracht. Daarmee hielp een medewerker van Rabobank een transactie mogelijk maken voor een bedrijf dat eerder leningen van Rabobank ontving en de duurzame bankdeal doorkruiste.

Nascimento zegt dat hij door een Braziliaanse vriend werd gevraagd te helpen en dacht bij te dragen aan een goede, legale bescherming van het bos. Hij stelt dat hij niet betrokken wilde zijn bij illegale ontbossing en een toezegging kreeg dat die niet zou plaatsvinden. Volgens een bron meldde Rabo Carbon Bank de mogelijke belangenverstrengeling intern. Nascimento trad later terug als bestuurder, maar de verkoop was toen al afgerond. Rabobank wil vanwege privacyregels niet ingaan op individuele werknemers of klanten.

Sinds juli 2025 staat een Portugese taxiondernemer als bestuurder van H2B geregistreerd. Het eigendom is bovendien overgeheveld naar LATAM Green Fund, een pas opgericht en weinig transparant investeringsfonds op de Bahama’s. Daardoor is onduidelijk of de familie Maggi Scheffer nog steeds eigenaar is en blijft de toekomst van het Boliviaanse bos onzeker.