Meeste Nederlanders voor opvang van asielzoekers én voor de spreidingswet
In dit artikel:
Een grote meerderheid staat positief tegenover opvang van mensen uit oorlogssituaties: 81% steunt de opvang van Oekraïense vluchtelingen, en ook vluchtelingen uit andere conflictgebieden krijgen brede steun. Minder draagvlak is er voor opvang van mensen die vluchten vanwege politieke vervolging of vanwege hun geaardheid.
Deze week leidden plannen voor nieuwe opvanglocaties tot protesten op meerdere plekken, onder meer in Loosdrecht en IJsselstein. Veel inwoners tonen begrip voor het protest zelf: ze klagen over late of schijnbaar opgelegde besluitvorming door gemeenten en maken zich zorgen over woningnood, druk op voorzieningen en veiligheid. Tegelijkertijd keurt een ruime meerderheid het gebruik van geweld tijdens demonstraties af. In Loosdrecht escaleerden acties meerdere avonden; het gemeentehuis raakte beschadigd en een agent raakte gewond. In IJsselstein ontstond ook vernieling bij het gemeentehuis en een theater en werd vuurwerk op de politie afgeschoten; de burgemeester noemde de relschoppers “gajes”.
Uit het onderzoek blijkt dat 64% geweld bij de protesten onacceptabel vindt, 25% het sentiment begrijpt maar het te ver vindt gaan en 10% geweld soms begrijpelijk acht. Respondenten die begrip tonen voor harde acties noemen vaak dat de politiek volgens hen niet naar burgers luistert en dat radicale acties nodig zouden zijn om aandacht te krijgen.
Een meerderheid legt de oorzaak van de onrust bij de landelijke politiek. Veelgenoemde namen zijn premier Rob Jetten (verantwoordelijk gehouden voor linkse maatregelen zoals de spreidingswet), PVV-leider Geert Wilders en FvD-leider De Vos; volgens deelnemers jagen zij het verzet tegen asielzoekers aan. Driekwart van de ondervraagden denkt dat kleine, radicale groepen misbruik maken van zorgen rond opvang en daardoor het protest gewelddadig maken.
De spreidingswet, die gemeenten kan verplichten opvangplekken te regelen om asielzoekers over het land te verdelen, geniet nog steeds steun: 53% wil de wet behouden tegen 37% die wil afschaffen. Respondenten noemen ook beleidsmaatregelen die het draagvlak zouden vergroten: sneller behandelen van aanvragen en uitzettingen, strenger optreden bij overlast (60%), en minder asielinstroom (57%).
Het onderzoek vond plaats op 7 en 8 mei 2026 onder ruim 20.000 leden van het RTL Nieuwspanel; na weging is de steekproef representatief voor leeftijd, geslacht, opleiding, werk en politieke voorkeur.