Meeste Nederlanders hebben afkeer van een politieke partij

woensdag, 3 juni 2026 (11:21) - Reformatorisch Dagblad

In dit artikel:

Meer dan acht op de tien Nederlanders voelen afkeer van ten minste één politieke partij, blijkt uit het Nationaal Kiezersonderzoek rond de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen. Die afkeer zit vooral tussen politieke flanken — bijvoorbeeld kiezers van GroenLinks en PvdA tegenover de PVV, en BBB-stemmers tegenover GroenLinks–PvdA. Voor ongeveer een derde van de ondervraagden vormt die afkeer een belangrijk deel van hun zelfbeeld; de onderzoekers spreken van een „negatieve politieke identiteit”, waarbij de PVV vaak het doelwit is.

De onderzoekers waarschuwen dat zulke negatieve identiteiten de democratie kunnen verzwakken als ze niet gepaard gaan met een positieve groepsbinding. Een stap verder is vijanddenken, waarbij tegenstanders moreel worden veroordeeld: een kwart van de respondenten stemde helemaal in met de stelling dat sommige partijen erop uit zijn „Nederland kapot te maken”, 18 procent stemde hier deels mee in. Een trendvergelijking met eerdere verkiezingen is niet mogelijk. Het merendeel zegt in het dagelijks leven geen verslechterde verhoudingen door politieke meningsverschillen te ervaren. Het onderzoek werd sinds 1971 uitgevoerd; deze ronde baseert zich op antwoorden van ruim 8.000 mensen.