Meeste examenstunts tegenwoordig 'vrij braaf', met school zelf in het complot
In dit artikel:
Scholen grijpen steeds vaker actief in bij examenstunts, waardoor veel van die tradities zijn veranderd van ondeugende vernielingen naar vooraf goedgekeurde afscheidsfeesten. Waar vroeger op de laatste schooldag regelmatig meubels werden gesloopt, nepgijzelingen werden opgezet en gebouwen onder water werden gezet, kiezen veel besturen nu voor georganiseerde, feestelijke activiteiten met duidelijke regels en toezicht.
Scholierenorganisatie LAKS en onderzoeker Jacques Dane (Onderwijsmuseum) zien die omslag: schoolleiding en leerlingen overleggen vaker, waardoor stunts “tam” en gewenst zijn geworden in plaats van stuntend protest. Dat betekent niet dat incidenten verdwenen zijn: er waren recent arrestaties in Almere en schoolbekladding in Enschede, en enkele spectaculaire voorvallen — zoals met chloor en urine gooien, vuurwerkgebruik en zelfs een auto die bij een school in brand werd gestoken — halen nog steeds de media. De politie houdt geen landelijke cijfers bij; de meeste van de 1.453 middelbare locaties beleven echter rustige, gecontroleerde eindejaarsactiviteiten.
Een klein rondgangje langs vijftien scholen door NU.nl toont voorbeelden van de hedendaagse aanpak: examenactiviteiten bestaan uit verkleedpartijen, cabaret, muziek en confetti; spullen als eieren en meel zijn bij sommige scholen expliciet verboden. Bij het Alma College krijgen winkeliers bijvoorbeeld een seintje als grote hoeveelheden ei, meel of olie worden gekocht, zodat de school kan ingrijpen bij verdachte plannen. Het Hermann Wesselink College in Amstelveen verbiedt eieren en meel; andere scholen werken met bubbels, confettikanonnen, schuimkanonnen en zelfs aluminiumfolie in de lerarenkamer — alles binnen vooraf afgesproken kaders.
Toch proberen leerlingen elkaar soms te overtreffen, stelt LAKS: groepen die buiten de afspraken om extra ver gaan en zo onveilige situaties creëren. De nasleep van coronajaren vergrootte het effect bij sommige lichtingen: bij het Erasmiaans Gymnasium in Rotterdam escaleerde een stunt van 2024 ernstige vormen, met onder meer chloor- en urinegooiwerk en gewelddadig gedrag, waarna de school strengere regels instelde en sancties aankondigde voor hele jaarklassen bij misdragingen.
Directies reageren met preventieve maatregelen, duidelijke sancties (zoals uitsluiting van diploma-uitreiking) en soms zelfs met budgetten om veilige, positieve laatste schooldagen te ondersteunen. De inzet is helder: leerlingen mogen afscheid vieren, maar binnen veilige grenzen zodat zowel de school als de leerlingen er goed vanaf komen.