Meespelen in het toneelstuk van Lidewij de Vos werkt averechts
In dit artikel:
Op 2 juni 2026 stond een Kamerdebat over het normaliseren van geweld in politiek en samenleving centraal, nadat bij acties tegen asielopvanglocaties steeds vaker extreem-rechtse individuen en groeperingen opdoken — met brandstichtingen, intimidatie van lokale bestuurders en oproepen tot “maximaal geweld”. Jesse Klaver had het debat aangevraagd en waarschuwde dat het parlement zelf bijdraagt aan normalisering wanneer harde retoriek onbeantwoord blijft. De discussie liep echter uit op een ander probleem: het parlement werd een podium waarop Lidewij de Vos 72 minuten lang haar ideeën over ‘remigratie’ en ‘omvolking’ uitdroeg, waarna fragmenten via sociale media een nieuw, groter publiek bereikten.
De auteur stelt dat Forum voor Democratie allang geen masker meer draagt; De Vos opereert openlijk en heeft recent in Portugal tijdens een internationale ‘remigratietop’ haar plannen gepresenteerd aan andere extreem-rechtse activisten en politici, met internationale pers aanwezig. Een directe confrontatie in de Kamer blijkt volgens het stuk zelden effectief om de ideologie te ontmaskeren: het biedt eerder ruimte voor herhaling en verspreiding van die denkbeelden.
Belangrijker dan alleen parlementair normeren is volgens de analyse het optreden buiten de Kamer. Op straat weten extreem-rechtse groepen zich steeds vaker te mengen in lokale protesten rondom opvanglocaties, waarbij ze zich verschuilen achter het frame van ‘bezorgde burgers’ en zo steun zoeken onder buurtbewoners. Na de uitbarsting van geweld in Loosdrecht verschoof het publieke debat snel naar het benadrukken van ‘oprecht bezorgde’ omstanders en de vermeende verklaring van gevoelens door gebrek aan grip op migratie. Daarbij raakten de daadwerkelijke slachtoffers — mensen die uit onveilige landen waren gevlucht — en het politieke karakter van de intimidatie grotendeels uit beeld, net als het falen van het opvangbeleid dat de problematiek mede veroorzaakte.
Politici hebben volgens het artikel niet alleen een representatieve taak maar ook een normerende verantwoordelijkheid: zij zouden het eerlijke gesprek moeten voeren, solidariteit tonen met slachtoffers van extreem-rechtse acties en het onschuldframe van ‘bezorgde burgers’ moeten doorbreken. Kamerconfrontaties die gericht zijn op ontmaskering werken vaak averechts; effectiever is consequent benoemen wat binnen en buiten het parlement gebeurt en duidelijk durven zeggen dat politiek geweld geen toevallige uitbarsting is.
Enkele politici — Esther Ouwehand en Laurens Dassen — weigerden mee te werken aan wat de auteur een theatraal stuk noemde, een afweging die soms krachtiger is dan deelname. Opvallend was ook de afwezigheid van Geert Wilders, waarschijnlijk strategisch; hij ontweek het debat en stijgt intussen weer in de peilingen.