Meerderheid voor 'reparatie' na asieldrama, nog geen steun voor strafbaarstelling illegaliteit

In dit artikel:

Twee herstelmaatregelen uit de in april in de Eerste Kamer gesneuvelde asielnoodwet lijken in de Tweede Kamer wel op een meerderheid te kunnen rekenen: het afschaffen van dwangsommen voor asielzoekers en het makkelijker kunnen verklaren van overlastgevende asielzoekers als ongewenst. De voorstellen waren al onderdeel van de eerdere wet die door toenmalig minister Marjolein Faber (PVV) was opgesteld; huidig asielminister Bart van den Brink (CDA) beloofde na het falen van die wet snel nieuwe maatregelen.

Een amendement van SGP, JA21, CU en VVD regelt het schrappen van dwangsommen: de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) hoeft voortaan niet meer duizenden euro’s aan individuele asielzoekers te betalen als een besluit te laat komt. Tegenstanders — onder wie de linkse fusiepartij PN — waarschuwen dat die dwangsommen juist druk op de IND zetten om sneller te beslissen; in 2025 betaalde de IND bijna 80 miljoen euro aan schadevergoedingen wegens te lange wachttijden.

Het kabinet voerde bovendien op het laatste moment een wijziging door waardoor overlastgevers sneller ongewenst verklaard kunnen worden; daarvoor is in de Kamer brede steun. Een nieuwe poging om illegaal verblijf strafbaar te stellen, via amendementen van PVV en Groep Markuszower, lijkt echter weinig kansrijk: de voltallige coalitie (D66, VVD, CDA) wil zulke voorstellen niet steunen en geeft de voorkeur aan een uitgewerkt wetsvoorstel van de minister om herhaling van de senaatsafwijzing te voorkomen. Eerder sneuvelde de wet vooral omdat er onvoldoende steun was voor strafbaarstelling van illegaliteit, een kwestie die gevoelig blijft binnen en buiten de coalitie.