Meerderheid gamende jongeren doet aankopen in games, ze geven soms meer uit dan ze hadden gewild
In dit artikel:
Nieuw onderzoek onder 16- tot 19‑jarigen, in opdracht van Wijzer in geldzaken en gepubliceerd vlak voor de Week van het geld (vanaf 23 maart), laat zien dat jongeren makkelijk geld uitgeven in games zonder helder beeld van de kosten. Van de jongeren die het afgelopen jaar gameden (93%) kocht 64% digitale in‑gamevaluta; 76% rekende de prijs niet altijd om naar euro’s, 58% zei dat uitgaven minder ‘echt’ voelden en 42% gaf soms meer uit dan bedoeld.
Het probleem zit zowel in spelontwerp als in menselijke ontwikkeling. Games als Fortnite, Roblox en FIFA gebruiken technieken die snel belonen: nieuwe spelers ervaren binnen enkele minuten vooruitgang, waarna betalingen worden aangemoedigd om verder te komen. Ontwikkelingspsycholoog Steven Pont wijst erop dat jongeren impulsen minder goed remmen en sterker reageren op directe beloningen, waardoor ze vatbaarder zijn voor zulke stimulansen.
Gameonderzoeker Teresa de la Hera wijst op zogenaamde dark patterns: ontwerpkeuzes die druk leggen op spelers om aankopen te doen, bijvoorbeeld tijdsgebonden aanbiedingen of exclusieve items die angst voor missen oproepen. Toezichthouder ACM zegt dat misleidende weergave van schaarste verboden is en heeft eerder al een boete opgelegd aan Epic Games wegens zulke praktijken. Ook het gebruik van virtuele valuta draagt bij aan afstand tot echt geld, waardoor betalen minder ‘pijnlijk’ voelt—vergelijkbaar met het makkelijker uitgeven van festivalmuntjes.
Hoewel de wetgeving consumentenbescherming biedt, stelt de ACM dat de gamesector de afgelopen vijftien jaar de regels vaak niet strikt heeft nageleefd. Daarom benadrukken experts dat naast toezicht ook opvoeding en scholing nodig zijn: ouders en scholen moeten jongeren herhaaldelijk uitleggen hoe verdien‑ en verkoopsystemen werken en hoe ze worden verleid.
Tegelijkertijd wordt benadrukt dat gamen niet alleen schadelijk is: spellen kunnen doorzettingsvermogen, samenwerken en probleemoplossend vermogen stimuleren. De aanbeveling is dan ook niet louter verbieden, maar jongeren beter toerusten om bewuste keuzes te maken binnen een markt die sterk ontworpen is om hen langer en dieper te binden.