Meerderheid Amerikanen keurt militaire actie in Iran af
In dit artikel:
Het Amerikaanse Congres stemt woensdag over voorstellen om de bewegingsruimte van president Trump bij militaire acties tegen Iran te beperken. Een CNN-peiling laat zien dat 60 procent van de Amerikanen het ingrijpen in Iran afkeurt; velen vrezen een langdurig conflict vergelijkbaar met de Irakoorlog van 2003. De verontwaardiging komt niet alleen van Democraten maar ook van een deel van de Republikeinen — vooral van kiezers die Trump destijds steunden vanwege zijn belofte geen nieuwe oorlogen te beginnen en het "America First"-beleid.
President Trump vermijdt het woord "oorlog" en noemt de actie een preventieve missie om te verhinderen dat Iran kernwapens zou kunnen gebruiken. De media en sommige regeringsfunctionarissen spreken echter wel van een oorlog. Bepaalde functionarissen, onder wie Pete Hegseth, schilderen Iran als de agressor en benadrukken decennialange vijandigheid; anderen, zoals Marco Rubio, schetsen de Amerikaanse actie als bedoeld om vergelding voor een eventuele Israëlische aanval te voorkomen — een uitleg die spanningen oproept met het isolationistische imago van Trump.
Democraten bereiden wetsvoorstellen voor die de presidentiale bevoegdheden in deze kwestie moeten inperken; een klein aantal Republikeinse congresleden geeft hen steun. Hoewel er woensdag gestemd wordt, lijkt aanneming onwaarschijnlijk omdat de meeste Republikeinen Trump steunen en enkele Democraten zich juist op de bescherming van Israël richten.
Juridisch rust de president niet volledig vrijuit: volgens bestaande regels is vooraf congrestoestemming vereist, tenzij de Amerikaanse belangen direct gevaar lopen; in dat geval moet het Congres worden geïnformeerd en heeft de president na die melding zestig dagen de tijd om de dreiging te neutraliseren voordat verdere goedkeuring nodig is. Vergelijkbare claims van uitvoerende handelingsvrijheid leidden in 2011 tot controverse toen Obama bombardementen uitvoerde zonder vooraf toestemming van het Congres. Veel congresleden beseffen dat een succesvolle inperking onwaarschijnlijk is, maar willen toch stemmen om kiezers te laten zien hoe ieder lid zich positioneert met het oog op de verkiezingen in november.