Meerdere Defensie-medewerkers in beeld bij MIVD vanwege rechts-extremisme
In dit artikel:
De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) heeft de afgelopen jaren meerdere onderzoeken ingesteld naar (aspirant-)medewerkers van Defensie op grond van mogelijk rechts‑extremistische opvattingen, zo bevestigt het ministerie aan NU.nl. Ook de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) signaleert in zijn halfjaarlijkse Dreigingsbeeld Terrorisme dat rechts‑extremisme binnen de krijgsmacht een hardnekkig probleem blijft.
Het ministerie geeft geen cijfers vrij over hoeveel onderzoeken zijn opgestart of hoeveel personen momenteel worden gevolgd. Wel blijkt uit MIVD‑jaarverslagen (2021–2024) dat de dienst al jaren dossiers bijhoudt; de kwestie speelt zeker tien jaar. Eerder meldde de Volkskrant (2019) dat in de voorgaande vijf jaar 21 onderzoeken waren begonnen, met het vertrek van vier militairen als gevolg. In 2020 verscherpte de MIVD zijn aandacht na een Duitse zaak waarin een rechts‑extremistisch netwerk binnen een elite‑eenheid opdook; ook in 2025 bleef het onderwerp op de radar van demissionair minister Ruben Brekelmans.
De MIVD meldt dat onderzoeken in enkele gevallen hebben verhinderd dat onderkende rechts‑extremisten een loopbaan bij Defensie begonnen of voortzetten. In 2022 en 2024 waarschuwde de dienst betrokken partijen vanwege mogelijke individuele dreigingen en twijfels over de betrouwbaarheid van bepaalde medewerkers. Het meest recente volledige jaarverslag volgt dit voorjaar en moet laten zien of de risico‑reductie is geslaagd.
Volgens de NCTV is het niet verrassend dat rechts‑extremistische ideeën binnen een grote werkgever als Defensie voorkomen; aspecten als discipline, een gevoel van mannelijkheid en militaire training kunnen een aantrekkingskracht hebben. Hoewel de NCTV inschat dat deze mensen waarschijnlijk niet direct geweldsdreigend zijn, is het zorgelijk dat zij wapentraining krijgen en toegang tot vuurwapens hebben. Een klein deel zou buiten werktijd deelnemen aan extremistische bijeenkomsten en daardoor anderen mogelijk wapentechnieken kunnen bijbrengen.
Defensie benadrukt dat het een stelsel van beveiligings‑ en rechtspositionele maatregelen heeft om personen die een veiligheidsrisico vormen buiten de organisatie te houden. De gedragscode verplicht medewerkers in hun vrije tijd risicovolle contacten te vermijden. Alle signalen van mogelijk rechts‑extremisme worden volgens het ministerie serieus onderzocht.