Meer AOW'ers in buitenland is voor uitkeringsinstantie niet meer bij te benen
In dit artikel:
De Sociale Verzekeringsbank (SVB) signaleert een groeiend probleem: steeds meer 67-plussers hebben een onvolledige AOW doordat ze (deels) buiten Nederland hebben gewoond of gewerkt. Dat maakt uitkeringsdossiers complexer en belast de uitvoeringsorganisatie zwaar — vooral voor klanten in het buitenland. Momenteel woont 13% van de SVB‑ontvangers in het buitenland, maar deze groep veroorzaakt naar schatting de helft van het werk voor de organisatie.
Problemen ontstaan doordat moderne levenslopen vaker grensoverschrijdend zijn: mensen exploiteren bijvoorbeeld jaren een B&B in Spanje of emigreren en keren later terug. Omdat het AOW‑recht per jaar in Nederland wonen/werken wordt opgebouwd, verlaagd de SVB in zulke gevallen de uitkering voor de jaren buiten Nederland. Dat zet sommige ouderen dicht bij of onder de armoedegrens; de Aanvullende inkomensondersteuning ouderen (AIO) vult dan het inkomen tot het bestaansminimum aan. Het aantal AIO‑ontvangers neemt snel toe.
Controle is ingewikkeld en arbeidsintensief: de SVB moet onder meer nagaan of iemand nog een woning in het buitenland heeft en wat iemands gezinsstatus is, omdat dat mede de AOW‑hoogte bepaalt (ongehuwden krijgen circa 70% van het minimumloon, gehuwden ongeveer 50%). Data‑uitwisseling werkt vaak goed binnen Europa, maar buiten Europa — en in uitzonderlijke gevallen zelfs tiny states zoals Vaticaanstad — is het lastiger om betrouwbare informatie te krijgen. De SVB voert steekproeven uit en constateert dat de meeste AOW'ers zich aan de regels houden, maar fouten komen voor door de complexiteit.
De uitvoerder pleit daarom voor vereenvoudiging van wet- en regelgeving, een oproep die zij deelt met organisaties als het UWV en toezichthouders. Het huidige kabinet kondigde onderzoek aan naar het terugdringen van de complexiteit rond samenlevingsvormen in de AOW en wil de AOW‑leeftijd sneller verhogen, maar concrete maatregelen zijn nog onduidelijk. De SVB benadrukt dat het probleem vooral in de ingewikkelde regels zit; helderheid over rechten zou de uitvoering sterk verlichten.