Meer Nederlanders boos over klimaatbeleid: 'Politici in Den Haag zullen er rekening mee moeten houden'

In dit artikel:

Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) concludeert in zijn studie Klimaat en Samenleving dat Nederlanders verdeeld raken over klimaatbeleid: een meerderheid wil nog steeds uitstoot verminderen, maar de steun slinkt en de irritatie groeit. Sinds 2024 is het aandeel dat zich ‘boos’ voelt over de vermeende overdreven aandacht voor klimaat gestegen van ongeveer een kwart naar een derde van de bevolking. Vooral mensen met een praktijkopleiding en lagere inkomens ervaren die wrevel; zij geven prioriteit aan zaken als criminaliteit, immigratie en de hoge kosten van levensonderhoud.

Tegelijk blijft bezorgdheid over klimaat en milieu wijdverbreid: 65 procent maakt zich zorgen over klimaatverandering, 70 procent over extreem weer en 75 procent over achteruitgang van natuur en milieu. Dit vertaalt zich in brede steun voor concrete maatregelen zoals vergroening van steden, dijkversterking en beter openbaar vervoer. Ook lagere energiebelasting voor zuinig gasverbruik en een kilometerheffing voor auto’s vinden bij velen steun; een vliegtaks en nieuwe kerncentrales staan er marginaal voor. Bouw van windmolens op land en belastingen die basisvoedsel duurder maken (zoals een zuiveltaks) zijn juist onpopulair.

Het SCP wijst erop dat de afnemende bereidheid om zelf bij te dragen zichtbaar is: percentages die in 2024 nog aangaven iets te willen doen aan hun CO2-uitstoot of levensstijl liggen in 2025 duidelijk lager. De daling wordt mede veroorzaakt doordat mensen andere problemen—woningtekorten, internationale spanningen, vertrouwen in politiek en leefkosten—dichterbij en urgenter vinden. Ook speelt het gevoel dat de lasten van klimaatbeleid ongelijk verdeeld zijn; dit versterkt weerstand en kan volgens onderzoeker Yvonne de Kluizenaar invloed hebben op vertrouwen in politiek en het draagvlak voor toekomstige maatregelen.