Meer dan 10.000 mensen kozen voor euthanasie. Is ondraaglijk lijden een breder begrip geworden?
In dit artikel:
In 2025 ontvingen 10.341 mensen in Nederland euthanasie, 383 meer dan in 2024 (+3,8%), blijkt uit het jaarverslag van de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie (RTE). Achter elk dossier staat een commissie die achteraf beoordeelt of aan de zes wettelijke zorgvuldigheidseisen is voldaan, zoals een vrijwillig verzoek en ondraaglijk & uitzichtloos lijden.
De toename is minder sterk dan vorig jaar (toen ruim 10%), maar volgens hoogleraar Theo Boer betekent dit niet dat het aantal euthanasieverzoeken een plafond heeft bereikt; daarvoor is een langere observatieperiode nodig. Vorige schommelingen waren deels het gevolg van opschudding in medische beroepsgroepen na strafrechtelijke onderzoeken, waardoor artsen terughoudender werden.
Verdeling naar oorzaak en leeftijd
- Ruim 85% van de toegekende verzoeken kwam door veelvoorkomende lichamelijke aandoeningen (kanker, neurologische ziekten, hart- en vaat-, longziekten of combinaties).
- Het aandeel euthanasie wegens dementie blijft stijgen: 499 gevallen in 2025 (was 427 in 2024; 215 in 2021). Elf genegeerde gevallen betroffen vergevorderde dementie, maar Boer vermoedt dat grensgevallen mogelijk anders worden gerapporteerd om risico’s te beperken. Vaak gaat het om mensen met eerder schriftelijk vastgelegde wensen die later niet meer konden bevestigen.
- De categorie ‘stapeling van ouderdomsklachten’ nam toe van 397 naar 475 meldingen sinds 2024 (307 in 2021).
- De groep ‘andere aandoeningen’ groeide relatief het meest, van 232 naar 287 (+24%). De rapportage geeft niet duidelijkheid over wat precies onder deze categorie valt; voorbeelden die eerder genoemd zijn variëren van chronisch pijnsyndroom en nierfalen tot blindheid, long covid en tinnitus. Boer vindt dat de RTE hier meer transparantie moet bieden en verschillen tussen chronische niet-terminale aandoeningen en terminale lijden beter moet onderscheiden.
- Euthanasie bij jongeren (12–30 jaar) daalde van 30 naar 19 gevallen.
- Euthanasie wegens psychisch lijden nam af van 219 naar 174 (–21%), hoewel dat nog boven het niveau van 2023 (138) ligt. Mogelijke oorzaken zijn maatschappelijke discussies, terughoudendheid onder artsen en het stoppen van enkele psychiaters die eerder bij zulke verzoeken betrokken waren.
Toetsing en onzorgvuldige gevallen
Van de ruim tienduizend meldingen riep bij de RTE 65 dossiers vragen op; in 23 gevallen moesten artsen mondeling verantwoording afleggen. In zeven gevallen oordeelde de commissie dat niet aan alle zorgvuldigheidseisen was voldaan (één meer dan in 2024). In totaal betrof euthanasie bijna 6% van alle overleden Nederlanders in 2025, met de grootste groep tussen 70 en 80 jaar.
Boer benadrukt dat de vijfjaarlijkse evaluatie van de euthanasiewet zich vaak richt op de weinige problematische gevallen, terwijl juist de geleidelijke verschuiving in wat als ‘ondraaglijk lijden’ wordt beschouwd de belangrijkste ethische vraag vormt. Hij pleit voor structureel en transparanter onderzoek naar veranderende grondslagen voor euthanasie.
Als u aan zelfdoding denkt: neem contact op met 113 Zelfmoordpreventie (0800‑0113 of 113; 24 uur bereikbaar, ook chat op 113.nl).