Van Brexit naar 'Bregret': steeds meer Britten willen terug naar EU
In dit artikel:
Veel voormalige Brexit-stemmers kampen inmiddels met ‘Bregret’: spijt over het verlaten van de EU. Recente peilingen tonen dat tussen 53 en 65 procent van de Britten nu voor terugkeer naar de EU zou stemmen. Uit een omvangrijke YouGov‑enquête blijkt dat 83 procent van de Labour‑kiezers, 83 procent van de Liberal Democrats en 82 procent van de Greens een herintreding steunen. Conservatieve kiezers zijn verdeeld: slechts zo’n een derde is voor, terwijl meer dan de helft wel openstaat voor nauwere economische banden zonder vrij verkeer van personen of extra financiële lasten. Nigel Farage’s Reform UK blijft fel anti‑EU: ongeveer 90 procent van zijn achterban keert zich tegen herintreding; in partijvoorkeurpeilingen staat Reform UK momenteel op 24 procent, tegen 16 procent voor Labour en 17 procent voor de Conservatieven.
De regering‑Labour van premier Keir Starmer probeert de relatie met Brussel te herstellen via een zogenoemde ‘EU‑Reset’, maar sluit herlidmaatschap nadrukkelijk uit. Minister voor Europese Zaken Nick Thomas‑Symonds stelde dat herintreding geen optie is, en binnen het kabinet bestaan onenigheden over deeloplossingen zoals terugkeer naar de interne markt of douane‑unie. Brussel heeft bovendien duidelijk gemaakt dat het VK niet selectief van de voordelen van EU‑lidmaatschap kan profiteren zonder verplichtingen te dragen.
De groeiende heimwee naar de EU wordt vooral toegeschreven aan negatieve economische gevolgen van de Brexit. Het Amerikaanse NBER concludeert dat de Britse economie 6 tot 8 procent kleiner is geworden door het vertrek, met jaarlijks tot 90 miljard pond aan gemiste belastinginkomsten en 12–18 procent minder binnenlandse investeringen dan zonder Brexit. Het Britse Office for Budget Responsibility schat dat de productiviteit zo’n 4 procent lager ligt. Minister van Financiën Rachel Reeves vatte die bevindingen scherp samen: "De Brexit heeft diepe schade aangericht." De beloofde voordelen van handelsakkoorden met niet‑EUlanden hebben de verliezen niet gecompenseerd, en ook recent afgesloten handelsovereenkomsten met EU‑landen leveren geen nettovoordeel op.
Andere praktijken die tot onvrede leiden: verminderde bewegingsvrijheid in Europa heeft veel gepensioneerde Britten belemmerd om in Spanje te wonen; strengere verblijfs‑ en zorgkostenregelingen maakten emigratie duurzamer en vaak onhaalbaar voor velen.
Politiek is het heropenen van het Brexitdebat voor Starmer weinig aantrekkelijk. De kwestie blijft polariserend, vooral met de opkomst van het eurosceptische Reform UK, en veel kiezers lijden aan ‘Brexit‑moeheid’ na jaren van tumult. Labour leed minder dan twee jaar geleden een klinkende verkiezingsoverwinning, maar verliest sindsdien terrein in de peilingen en stemmen aan Liberal Democrats, Greens en Reform UK. Met regionale verkiezingen in Schotland en Wales en talrijke lokale Engelse verkiezingen op 7 mei is de regering terughoudend om haar koers rond Brexit fundamenteel te veranderen.