Meer blauwe breedscheenjuffers door warmte

In dit artikel:

De blauwe breedscheenjuffer kwam van oudsher vooral voor in de oostelijke helft van Nederland, maar heeft zich de afgelopen dertig jaar sterk uitgebreid. In grote delen van het midden van het land is de soort inmiddels algemeen; in de drie westelijke provincies blijft ze nog zeldzaam. Sinds 1998 zijn de aantallen landelijk ongeveer vijftien keer zo groot geworden.

De juffer leeft vooral bij beekjes, kanalen en andere zwak stromende, zuurstofrijke wateren. Volwassen dieren jagen, rusten en paren tussen de vegetatie op enige afstand van het water. Daarna zet het vrouwtje de eitjes af op waterplanten of takken, soms volledig onder water. De ontwikkeling van eitjes en larven verloopt sneller bij hogere temperaturen. Waar larven vroeger meestal twee winters nodig hadden, duurt hun ontwikkeling tegenwoordig vermoedelijk vaak slechts één jaar.

Dat warme weer lijkt de recente opmars extra te versterken. Tijdens tellingen in juni 2026 werden opvallend veel blauwe breedscheenjuffers gezien, zowel in de Libellentuintelling als in het Landelijk Meetprogramma Libellen. Het voorjaar van 2026 behoorde volgens het KNMI tot de vijf warmste lentes sinds 1901 en ook de voorgaande winter was zacht. Door de hogere watertemperaturen komen eitjes sneller uit en hoeven larven minder lang te overwinteren, waardoor hun overlevingskans stijgt.

In 2024 en 2025 werden ongeveer twee keer zoveel exemplaren geteld als in de jaren daarvoor. Naar verwachting ligt de populatietrend in 2026 nog hoger, al wordt dat pas definitief vastgesteld met de volgende Vlinderbalans. De soort geldt daarmee als een duidelijke winnaar van de klimaatverandering.