Mee met wandelrouteplanner en Amsterdammer Rutger Burgers (67), die al 700 Trage Tochten over onverharde paden bedacht: 'Zo beleef je in een kalm tempo het landschap'
In dit artikel:
Rutger Burgers, routemaker uit Amsterdam, heeft samen met collega’s Rob Wolfs en Henrie van Zoggel meer dan zevenhonderd zogenaamde Trage Tochten in heel Nederland uitgezet. Het sluitstuk heet De Traagste Tocht: een aaneenschakeling van zestien etappes over 248 kilometer van Amsterdam naar Dieren, bedoeld om het landschap op een rustig tempo te beleven. Een essentieel criterium voor de Trage Tochten is dat minstens zeventig procent van een route onverhard is — zandpaden, grasgangen en bospaden — zodat wandelaars wegblijven van drukke verharde routes vol fietsers en recreanten.
Burgers (67) leeft en werkt voor wandelen. Recent liep hij met zijn vrouw nog een groot deel van de Sultans Trail in Bulgarije; thuis probeert hij minimaal drie dagen per week op pad te zijn. Professioneel tekende hij de afgelopen veertig jaar honderden tot duizenden kilometers wandelpaden uit: hij begon in 1990 bij de Stichting Lange-Afstand-Wandelpaden, hielp mee aan de ontwikkeling van de NS-wandelingen en werkt sinds 2000 als zelfstandig routemaker. Samen met Wolfs bouwde hij wandelnetwerken op, te beginnen in Twente en later verspreid over het hele land. Het proces vergde vaak overleg met boeren, boswachters en landeigenaren; pas met subsidieregelingen nam de acceptatie toe.
In de praktijk voert De Traagste Tocht langs stedelijke randen, polders en natuurgebieden. Een proefetappe begint bij het Science Park in Amsterdam en loopt via bijzondere plekken als Anna’s Tuin & Ruigte, het Diemerpark (voorheen een van Europa’s grootste gifbellen, inmiddels gesaneerd), de Diemerzeedijk, Fort Diemerdam, de Diemer Vijfhoek en langs het IJmeer naar Muiden. Burgers benadrukt dat de routekeuze vaak de randzones van een gebied zoekt vanwege de afwisseling in vegetatie en onverwachte ontdekkingen; ook kleine cultuurhistorische details — zoals de voormalige kruitfabriek De Krijgsman bij Muiden — krijgen een plek.
Voor wandelaars zijn er papieren gidsen beschikbaar, maar steeds meer mensen gebruiken WandelZapp, de digitale app waarin routes snel aangepast kunnen worden na meldingen van vrijwilligers en gebruikers. Burgers schetst daarmee een levende community van wandelaars die routes controleren en verbeteren. De Trage Tochten voeren nadrukkelijk weg van drukte en verharde wegen: soms lukt de ambitie van veel onverharde paden niet volledig in een stedelijke omgeving (op de beschreven etappe werd bijvoorbeeld rond de zestig procent onverhard bereikt), maar het uitgangspunt blijft hetzelfde.
Burgers ziet werk genoeg: hij heeft nog ontwerpschetsen voor nieuwe trajecten, zoals in de Dordtse Biesbosch en langs de Grensmaas. Zijn missie is constant: meer plekken toegankelijk maken voor langzame wandelaars en groene verbindingen in en om steden zichtbaar en begaanbaar houden.