Medische noodtoestand dreigt: Brusselse regelzucht veroorzaakt chronisch tekort aan hulpmiddelen in ziekenhuizen
In dit artikel:
In 2026 waarschuwen zorgprofessionals dat Nederlandse ziekenhuizen te maken hebben met een oplopend, structureel tekort aan medische hulpmiddelen — van eenvoudige handschoenen tot gespecialiseerde onderdelen voor MRI’s en operatieapparatuur. Volgens vertegenwoordigers uit de sector is de probleemoorzaak tweeledig: nieuwe, kostbare hercertificeringseisen vanuit de EU en verstoringen in de mondiale toeleveringsketen door geopolitieke onrust in onder meer het Midden-Oosten.
Mariken Zijlmans (NVKF) zegt: "Ieder ziekenhuis heeft iedere dag te maken met een dreigend tekort." Uroloog Bart van Bezooijen wijst erop dat afhankelijkheid van grondstoffen en brandstoffen (olie, plastic, diesel) de productie en het transport direct kan lamleggen wanneer die bronnen haperen. Politieke leiders zouden de situatie bagatelliseren, terwijl ziekenhuizen in praktijk operaties moeten uitstellen of afblazen wegens ontbrekende instrumenten.
Een concreet incident speelde zich vorige maand af: een terugroepactie van een onderdeel voor hartkatheterisaties trof tientallen instellingen. Rond zeventig Nederlandse ziekenhuizen moesten voorraden onderling ruilen; geplande, soms levensreddende behandelingen werden gestaakt. Critici stellen dat fabrikanten door de strengere EU-regels verlieslatende producten uit hun assortiment halen of niet meer in Europa aanbieden, waardoor het aanbod krimpt.
Daarnaast ligt er een structureel probleem in de Nederlandse inkooppraktijk: ziekenhuizen kopen autonoom in, zonder nationale coördinatie. Kevin Overgoor van het Zorg Inkoop Netwerk Nederland (ZINN) noemt dat systeem contraproductief en pleit voor centrale, overheidsgeleide inkoop vergelijkbaar met de aanpak voor geneesmiddelen om bevoorrading en voorraadverdeling te verbeteren.
De voorgestelde remedies in het debat variëren van versoepeling van certificeringseisen tot hernationalisatie van inkoop en meer productie- of voorraadcapaciteit binnen Europa. Zorgprofessionals waarschuwen dat zonder snelle ingrepen de patiëntveiligheid en kwaliteit van zorg in Nederland verder onder druk komen te staan.