Mazelen maken wereldwijd comeback door dalende vaccinatie

In dit artikel:

Mazelen is wereldwijd aan een heropleving bezig, ook in landen waar de ziekte eerder was uitgeroeid. In 2025 registreerden de Verenigde Staten ruim 2.200 gevallen; in de eerste maanden van 2026 kwamen daar al ongeveer 1.600 bij. Canada verloor in 2025 zijn mazelenvrije status en ook Mexico meldde duizenden besmettingen. Volgens de WHO stierven in 2024 naar schatting 95.000 mensen aan mazelen, vooral in lage-inkomenslanden.

De ziekte is extreem besmettelijk: één patiënt kan zonder immuuncontacten gemiddeld 12–18 anderen infecteren. Symptomen beginnen vaak met hoesten, koorts en ontstoken ogen, gevolgd door huidvlekjes; baby’s, ouderen en zwangere vrouwen hebben het grootste risico op ernstige complicaties zoals long- of hersenontsteking. In Nederland bleven meldingen vooralsnog laag (één geval dit jaar, na 539 in 2025), maar experts waarschuwen dat uitbraken snel kunnen groeien als de vaccinatiegraad daalt.

Voor groepsimmuniteit is rond de 95% vaccinatiegraad nodig. Die ligt in de VS op circa 91% en in Canada rond 82%; in Mexico bleek in 2021 ongeveer 30% van de kinderen niet gevaccineerd. Oorzaken van de toename zijn onder meer het wegvallen van inhaalprogramma’s door de coronapandemie, toegenomen wantrouwen en desinformatie over vaccins, verstoorde zorg door conflicten en zwakke infrastructuur in landen als Ethiopië, DR Congo en Pakistan, en bezuinigingen op internationale gezondheidsprogramma’s. Na de herverkiezing van president Trump in 2025 werden Amerikaanse bijdragen verlaagd of vertraagd en stapten de VS in juli 2025 uit de WHO, wat volgens experts de wereldwijde uitbraakpreventie heeft verzwakt.

Kortom: dalende vaccinatiegraad, verstoorde zorg en geopolitieke keuzes hebben samen geleid tot een kwetsbaardere wereld voor mazelen. Vaccinatie (MMR, twee doses geeft ~97% bescherming) blijft de belangrijkste verdedigingslinie.