Max Boom (21) voelt zich al acht jaar eenzaam, en hij is niet de enige
In dit artikel:
In 2024 voelde 42 procent van de Nederlandse jongeren tussen 15 en 25 jaar zich eenzaam; ongeveer 11 procent ervoer zelfs ernstige eenzaamheid, volgens recente cijfers van het CBS. Dat is een duidelijke toename vergeleken met 2019, toen 34 procent van deze groep zich eenzaam voelde en 9 procent sterk eenzaam was.
Persoonlijke verhalen illustreren het probleem: Melis Akdogan (22) kan online gemakkelijk praten, maar vindt het leggen van contacten in het echte leven lastig na jaren van pesten; ze voelt zich al meer dan een jaar regelmatig alleen, vooral bij gelegenheden zoals haar verjaardag. Max Boom (21) ervaart al bijna acht jaar eenzaamheid door chronische pijn en voortijdig schoolverlaten; zijn wereld is klein en hij maakt zich zorgen over de toekomst omdat hij niemand heeft om mee te praten of dingen mee te doen.
Onderzoekers van de Hogeschool van Amsterdam brachten in het rapport "Eenzaamheid bij jongeren: van herkennen naar handelen" factoren in kaart die bijdragen aan eenzaamheid en hoe hulpverleners kunnen ingrijpen. Willeke Manders (jeugdzorgonderzoeker) wijst erop dat jongeren tegenwoordig minder stabiele levenslopen hebben: vaker wisselende opleidingen en banen dwingen hen vaker opnieuw sociale netwerken op te bouwen. Daarnaast versterken idealiserende beelden op sociale media het gevoel van verlegenheid of tekortschieten. Stichting Informatiecentrum Eenzaamheid hanteert ongeveer één jaar aanhoudende gevoelens als grens voor chronische eenzaamheid.
De gezondheidsgevolgen zijn serieus: langdurige eenzaamheid verhoogt het risico op depressie, kan stressreacties veroorzaken die bij aanhoudende belasting het risico op hart- en vaatziekten verhogen en mogelijk het risico op dementie vergroten; ook het afweersysteem kan verzwakken.
Een belangrijk probleem is dat eenzaamheid bij jongeren vaak wordt onderschat omdat men ervan uitgaat dat jongeren door school, sport en sociale media genoeg contacten hebben. Manders benadrukt dat het niet alleen om het aantal vrienden draait, maar om de ervaring van verbondenheid met de omgeving en de maatschappij. Daarom pleit ze voor meer openheid: bespreek het onderwerp vaker zodat het taboe verdwijnt en eenzaamheid niet langer wordt gezien als persoonlijk falen maar als maatschappelijk vraagstuk.
Praktische hulp bestaat al: veel gemeenten bieden maatjesprojecten aan waarbij eenzame inwoners gekoppeld worden aan vrijwilligers; organisaties zoals Join Us brengen eenzame jongeren bij elkaar. Zowel ervaringsdeskundigen als onderzoekers adviseren om de drempel te nemen en het gesprek aan te gaan — een eerste stap die volgens betrokkenen noodzakelijk is om verandering mogelijk te maken. Filosoof Anja Machielse benadrukt dat langdurige eenzaamheid veel pijn veroorzaakt, maar ook dat het verlangen die pijn te verlichten een bron van kracht kan zijn.