Mattia Peretti: 'Bij elke regel nieuws die je opschrijft, moet je weten voor wie je dat doet'
In dit artikel:
Mattia Peretti, Italiaans consultant, learning experience designer en oprichter van de nieuwsbrief News Alchemists, was in 2025 in Nederland bij de afsluiting van de SVDJ Incubator. Hij pleit voor wat hij “extreem publieksgerichte” journalistiek noemt: nieuws maken als een dienst die eerst nagaat wie je lezer is, wat die nodig heeft en welke concrete meerwaarde een artikel of project biedt.
Peretti ziet journalistiek primair als service: niet alleen informeren, maar mensen helpen begrijpen, beslissen, in actie komen en verbinden. Dat betekent anders redactioneel denken — niet zoveel mogelijk content en clicks najagen, maar minder produceren met meer focus en bruikbaarheid. Praktisch voorbeeld: bij klimaatnieuws volstaat het niet alleen ramingen of rampen te melden; voeg toe wat er wél gedaan wordt, welke oplossingen elders werken en welke concrete stappen lezers zelf kunnen zetten. Zo ontstaat volgens Peretti een gebalanceerder en meer behulpzaam nieuwsdieet.
Hij wijst op een vertrouwens- en betrokkenheidscrisis: uit het Reuters Institute Digital News Report 2025 blijkt dat 39% van de mensen vindt dat nieuws hun humeur schaadt, 30% vindt dat te veel over conflicten wordt bericht en 20% zegt niets met nieuws te kunnen. Peretti ziet juist hier een kans om de relatie met publiek te herstellen door systematisch te luisteren — via enquêtes, focusgroepen en directe gesprekken — en die feedback echt te gebruiken om content te verbeteren.
Concrete voorbeelden die hij noemt als best practices: de Houston Chronicle, die naast artikelen ook een interactieve kaart en een praktische handleiding maakte rond verdringing van armere wijken; The Green Line (Toronto) en Mutante (Colombia), platforms die verhalen koppelen aan lokale impact en actie. Zulke projecten combineren informatie met directe oplossingen en vergroten daarmee de waarde voor het publiek — en daarmee ook de bereidheid om ervoor te betalen.
Zijn adviezen voor redacties zijn praktisch: begin met luisteren, creëer rollen zoals ‘audience experience director’, maak van journalistiek een beleving, en probeer stapsgewijs publieksgericht werken in te voeren (bijvoorbeeld één middag per week voor lezergesprekken). Hij waarschuwt wel tegen het simplistische excuus dat publiekgerichtheid zou betekenen dat je enkel doet wat volgers willen; journalistieke verantwoordelijkheid blijft centraal. Uiteindelijk kan meer focus op publiek zowel de maatschappelijke waarde als de duurzaamheid van verdienmodellen versterken.