Massief Republikeins machtsblok onder Trump begint haarscheurtjes te vertonen

vrijdag, 2 januari 2026 (20:52) - Reformatorisch Dagblad

In dit artikel:

Een onderzoek van het SNF Agora Institute (Johns Hopkins University) laat zien dat de ogenschijnlijk eensgezinde Republikeinse Partij onder president Donald Trump in werkelijkheid uit minstens drie duidelijke stromingen bestaat. Ongeveer 29% van de kiezers plaatst Trump boven alles en steunt ruime presidentiële bevoegdheden, inclusief steun voor een mogelijke derde ambtstermijn. Een iets grotere groep (34%) stelt de grondwet en checks-and-balances centraal en verzet zich tegen uitbreiding van de presidentiële macht. De resterende 36% zijn zogenaamde ‘partij-eerst’-Republikeinen: minder ideologisch betrokken en onzeker over de rol van de president.

Die interne scheidslijnen zijn in Trumps tweede ambtstermijn nadrukkelijker geworden. De traagheid en inconsistentie rondom de vrijgave van documenten in het Epstein-dossier leidde tot onvrede binnen de partij — sommigen, waaronder Marjorie Taylor Greene, beschuldigden Trump van gebrek aan transparantie en enkele congresleden kondigden aan zich niet herkiesbaar te stellen uit vrees voor electorale terugslag.

Een tweede breukpunt is de houding ten opzichte van Israël en antisemitisme. Enerzijds staan conservatieven rond senator Ted Cruz, anderzijds stemmen van invloed zoals Tucker Carlson die Israëlische belangen soms boven Amerikaanse zouden plaatsen — beschuldigingen die wederzijds tot verhitte verwijten en openbare ruzies leiden. Incidenten rond Carlson’s vriendelijke interview met extreemrechtse influencer Nick Fuentes escaleerden de controverse; commentatoren als Ben Shapiro en Steve Bannon leverden elkaar felle aanvallen, waarna vicepresident JD Vance op een conservatief congres een oproep tot eenheid deed en Trumps beleidssuccessen benadrukte.

Op sociaal terrein verschuift de partij deels: hoewel evangelicals Trump waarderen vanwege prolife-beleid, krijgen in meerdere staten pro-choice Republikeinse kandidaten steun van partijleiders, zoals in New York waar Bruce Blakeman werd gesteund ondanks zijn pro-abortusstandpunt.

Het belangrijkste beslissende thema voor kiezers blijft echter de portemonnee. Hoge prijzen en ontevredenheid over economische vooruitgang drukken op Trumps populariteit; peilingen tonen een historisch lage waardering voor zijn beleid. Kritiek van figuren als Chris Christie waarschuwt dat de partij risico loopt bij de tussentijdse verkiezingen in november 2026 als de levensstandaard niet verbetert.

Kort: de Republikeinse coalitie oogt krachtig maar is intern verdeeld over macht van de president, democratische normen, buitenlandse politiek, culturele kwesties en economische resultaten — spanningen die de partij kwetsbaar kunnen maken in komende verkiezingen.