Marokkanen trekken via Turkije naar Europa: Nederland ziet asielaanvragen amper dalen

In dit artikel:

Marokkanen kunnen met een gewoon paspoort maximaal 90 dagen visumvrij naar Turkije reizen. Daardoor kan Turkije een relatief toegankelijke toegangspoort vormen tot migratieroutes richting Europa, al geeft legaal verblijf in Turkije geen recht om zonder toestemming de Europese Unie binnen te komen. Hoeveel Marokkanen daadwerkelijk via Turkije en de Balkan naar Nederland reizen, is niet bekend.

Volgens een rapport dat Servië aan de Raad van Europa leverde, werden in 2025 bij de grens met Bulgarije 339 illegale grensoversteken door Marokkanen geregistreerd. Daarmee waren zij de grootste groep, net voor Afghanen met 331 registraties. Ook aan de grenzen met Noord-Macedonië en Hongarije werden respectievelijk 109 en 92 gevallen geregistreerd. In Turkije werden tot 18 december 2025 bovendien 7.594 Marokkanen zonder geldige verblijfsstatus aangehouden. De cijfers tonen aanwezigheid op verschillende delen van de route, maar bewijzen niet dat iedereen dezelfde reisweg volgde.

Ook in Bosnië en Herzegovina werden Marokkanen onder migranten aangetroffen. In een IOM-onderzoek uit juni 2026 vormden zij 5 procent van de 434 ondervraagde migranten. Bijna de helft van de Marokkaanse deelnemers noemde Italië als gewenste bestemming.

Tegelijkertijd daalt het aantal Marokkaanse asielaanvragen in Europa. In de eerste zeven maanden van 2026 waren er in de Europese Unie ongeveer 7.600 eerste aanvragen, tegen 10.480 in dezelfde periode een jaar eerder: een daling van ruim 27 procent. Nederland wijkt daarvan af. Hier vroegen in die periode 325 Marokkanen voor het eerst asiel aan, tegenover 320 een jaar eerder. Duitsland zag het aantal juist dalen van 610 naar 300. In augustus en september 2026 kwamen in Nederland nog 71 en 66 eerste aanvragen binnen; over de eerste negen maanden waren het er 465. Waarom Nederland deze afwijkende ontwikkeling laat zien, is niet duidelijk.

Marokko staat sinds 12 juni 2026 op de Europese lijst van veilige landen van herkomst, waardoor aanvragen sneller kunnen worden behandeld. Iedere zaak moet wel individueel worden beoordeeld. Van ongeveer 220 Nederlandse eerste beslissingen over Marokkaanse aanvragen in 2025 waren er 30 positief.

Terugkeer blijkt lastig. In 2025 kregen 975 Marokkanen een vertrekbevel van Nederland; bij 220 personen werd vertrek geregistreerd, onder wie 200 naar een land buiten de EU. Volgens cijfers van de Dienst Terugkeer en Vertrek waren er tussen januari en juli 2026 ongeveer 530 vertrekken: circa 180 aantoonbaar en 350 zelfstandig, zonder toezicht. Van niet-geregistreerde personen is de bestemming niet automatisch bekend.

De Europese Commissie waarschuwde eind 2025 dat verschillen in visumbeleid tussen Balkanlanden en de EU illegale doorreis kunnen vergemakkelijken. De Turkse visumvrijstelling voor Marokkanen valt echter buiten het specifieke Europese controlesysteem voor visumvrije landen op de Westelijke Balkan. Marokko zegt zelf irreguliere migratie te bestrijden: in 2025 werden ruim 73.000 vertrekpogingen voorkomen en meer dan 300 smokkelnetwerken ontmanteld. Of die controles rechtstreeks tot meer routes via Turkije leiden, is niet vastgesteld.