Mark Dever: Te veel predikanten en gemeenten verwachten het van vernieuwing

In dit artikel:

De Amerikaanse baptistenpredikant Mark Dever gelooft niet dat kerkelijke vernieuwing of slimme groeistrategieën een kwijnende gemeente duurzaam herstellen. Volgens hem is gezonde Bijbelse leer het belangrijkste middel om een gemeente opnieuw tot leven te brengen. Toen hij in 1993 predikant werd van Capitol Hill Baptist Church in Washington, was de gemeente sterk verzwakt en bestond de ledenlijst grotendeels uit papieren lidmaten. In plaats van een vernieuwingsprogramma op te zetten, richtte Dever zich op Bijbels onderwijs. De gemeente groeide vervolgens geleidelijk uit tot een grote, bloeiende kerk met veel jonge leden.

Dever is geen voorstander van satellietgemeenten rond een succesvolle voorganger. Als een kerk te groot wordt, ziet hij liever dat leden elders een bestaande, teruglopende gemeente helpen revitaliseren of dat er zelfstandige gemeenten ontstaan. Hij bidt er zelfs om dat leden uit zijn eigen gemeente vertrekken om op andere plaatsen gezonde kerken op te bouwen. Kerkelijke groei draait voor hem daarom niet om maximale omvang, maar om het ontstaan van meer gezonde gemeenten.

Zijn visie hangt samen met zijn zorgen over de versnippering van het Amerikaanse evangelicalisme. Het aantal onafhankelijke, niet aan een denominatie verbonden gemeenten steeg volgens de aangehaalde cijfers van 35.496 in 2010 naar 44.319 in 2020. Deze kerken trokken samen naar schatting 21 miljoen bezoekers. Godsdienstsocioloog Scott Thumma verklaart hun opkomst onder meer uit de invloed van charismatische predikanten, specifieke theologische voorkeuren en internet, waarmee gemeenten zelf materiaal voor eredienst en onderwijs kunnen inkopen. Onafhankelijke kerken zijn volgens hem een uiting van kerkelijk individualisme: ze willen zelf hun leer, vorm en maatschappelijke standpunten bepalen, al onderhouden veel ervan wel onderlinge netwerken. Thumma ziet bovendien een verband met het verslechterde imago van de term ‘evangelicaal’, mede door associaties met christelijk nationalisme, Donald Trump en de Republikeinse Partij.