Marieke Pranger en Sybrand van Dijk protesteren in stilte tegen het asielbeleid. 'Ik zou Faber willen vragen: wat is er mooi aan uw wereld?'
In dit artikel:
In de protestantse kerk De Open Hof in Kampen biedt een doorlopende kerkdienst al anderhalf jaar onderdak aan de uitgeprocedeerde Oezbeekse familie Babayants. Sinds november 2024 woont het gezin daar om te voorkomen dat de vreemdelingenpolitie hen uit huis zet; de politie kan een kerkdienst niet zomaar verstoren. Ruim 2.500 vrijwilligers houden de dienst 24/7 draaiende, zodat er voortdurend een eredienst plaatsvindt.
De kerkdiensten worden regelmatig geleid door predikanten als Marieke Pranger (76, gepensioneerd) uit Nietap en Sybrand van Dijk (60) uit Roderwold. Zij wisselen elkaar ongeveer eens in de twee maanden af en zien het ritme van gebed en zingen als zowel spirituele plicht als politiek geluid: Van Dijk noemt de actie een “tegenwicht tegen onverschilligheid en moedeloosheid.” In een recente dienst behandelde de kleine groep onder meer psalm 56, over angst en vertrouwen — thema’s die aansluiten bij de situatie van de vluchtelingen.
Het gezin Babayants vluchtte in 2014 naar Nederland en kreeg eerder aangroeiende gezinsuitbreiding; in 2024 dreigde gedwongen vertrek. In De Open Hof, een progressieve kerk waar zelfs homoseksuele huwelijken mogelijk zijn — opvallend in het in veel opzichten behoudende Kampen — kunnen de ouders en kinderen blijven en krijgen de kinderen lesmateriaal toegestuurd vanuit hun school in Emmen. Een verblijfsvergunning is anderhalf jaar na aanvang van het kerkasiel nog niet verkregen.
Er is controverse rond deze vorm van protest. Critici, onder wie het Reformatorisch Dagblad, stellen dat de kerk buiten de politiek moet blijven en dat een eredienst geen instrument voor protest hoort te zijn. Het standpunt van de betrokken predikanten is juist dat geloof handelen vereist: gehoorzaamheid aan de overheid geldt, zeggen zij, totdat die de basiswaarden van de kerk fundamenteel raakt.
De zaak past in een bredere historische traditie van ‘kerkasiel’ in Nederland. In 1988 leidde een theologische discussie in Groningen tot het Charter van Groningen — een afspraak tussen kerken om bij terugkeergevaar mensen te helpen — en sindsdien vonden meerdere uitgeprocedeerde families tijdelijk onderdak in kerkgebouwen. John van Tilborg, betrokken bij die periode en nu directeur van opvangstichting Inlia, benadrukt dat kerken vaak ingrijpen wanneer terugkeer voor vluchtelingen onaanvaardbare risico’s met zich meebrengt.
De campagne rond de Babayants illustreert hoe kerkdiensten in sommige gemeenten zijn uitgegroeid tot een stille, permanente vorm van protest en bescherming — een combinatie van religieuze praktijk en maatschappelijke solidariteit die zowel steun als verzet oproept.