Marie van de Middelhaai: Braailes
In dit artikel:
Marie van de Middelhaai (Marja Kivits) is een bekende Vlijmense streekfiguur die al jaren lezingen, liedjes en verhalen in het lokale dialect brengt en optreedt binnen en buiten de gemeente. Sinds twintig jaar ontvangt ze bezoekers in en rond haar vrijwel onaangetaste boerderij, oorspronkelijk uit 1650, met een stenen voorgevel uit circa 1750 en laat-19e-eeuwse interieurs zoals een historische huiskamer, keuken met pomp en kelder en een authentieke plee. De boerderij en het omliggende landschap ademen het oude dorpsleven: Marie slaapt in de bedstee, breit haar eigen sokken en borstrokken, bewaart een collectie Vlijmense mutsen en teelt vergeten groenten in haar moeshof.
In het artikel nodigt Marie mensen uit om vóór Carnaval nog sokken te leren breien. Ze geeft praktische breiles: beginnen op twee pennen met een klein proeflapje van circa 10 x 10 cm, daarna stapelen naar vier pennen om sokken en hielen te maken. Voor beginners heeft ze zo’n twintig oefensets klaarliggen. De instructie volgt eenvoudige handelingen — insteken, omslaan, doorhalen, af laten gaan — die ze ook in een ludiek dialectliedje aanleert, zodat ook jongere deelnemers het ambacht oppakken. Marie benadrukt dat veel meisjes vroeger al op jonge leeftijd leerden breien, en dat oefenen de sleutel is om op tijd klaar te zijn voor het carnaval.
Haar werk draait om levende erfgoedbehoud: het bewaren van ambachtelijke kennis, dialect en het traditionele boerenleven. Wie belangstelling heeft kan via haar website meer lezen of contact opnemen; Marie treedt daarnaast ook elders op met haar dialectvoorstellingen en breiworkshops.