Marianne Zwagerman: waarom en wanneer werden Nederlandse ondernemers makke schaapjes die zich naar de slachtbank laten leiden?

In dit artikel:

Marianne Zwagerman schrijft op Telegraaf.nl een kritische column waarin ze zich afvraagt waarom Nederlandse ondernemers steeds volgzamer lijken te zijn geworden — makke schaapjes die zich naar de slachtbank laten leiden. Ze richt haar pijlen op de houding van ondernemers zelf en op de omstandigheden die die houding mogelijk veroorzaken. Volgens Zwagerman zijn ondernemers minder weerbaar en minder bereid tot collectief verzet dan vroeger: waar voorheen belangenverenigingen, protesten of politieke drukmiddelen werden ingezet, lijkt nu vaker individuele aanpassing en berusting het antwoord.

Zwagerman noemt meerdere verklarende factoren: groeiende afhankelijkheid van overheidssteun en regels, versnippering van belangen waardoor gezamenlijke actie lastiger is, en een cultuur van risicomijdend gedrag bij ondernemers die liever overleven dan confronteren. Die combinatie zou leiden tot verzwakte lobbykracht en ruimte voor beleidsmakers om ingrijpende beslissingen door te voeren zonder stevige tegenmacht.

De column waarschuwt voor de gevolgen: beleidskeuzes zonder tegenwicht kunnen ten koste gaan van ondernemersklimaat en concurrentiekracht. Zwagerman sluit af met een oproep tot hernieuwde inzet — verenigen, politiek engagement en duidelijker grenzen stellen — zodat bedrijven weer invloed kunnen uitoefenen op besluiten die hun toekomst bepalen. De tekst is zowel kritiek als een pleidooi voor meer daadkracht onder Nederlandse ondernemers.