Marian Mudder: 'Dat verliefdheid letterlijk verslavend kan zijn, was een eyeopener voor me'
In dit artikel:
Marian Mudder — bekend van acteerwerk zoals in Baantjer, inmiddels vooral actief als therapeut en auteur — publiceert op 7 mei een nieuw boek over liefde. Het is een vervolg op het eerdere werk waarmee ze vier jaar geleden aandacht vroeg voor angst, zelfliefde en acceptatie. De aanleiding voor dit boek is haar eigen ingewikkelde liefdesleven: ze wil uitleggen waarom ze keer op keer in dezelfde destructieve patronen belandde en hoe je daaruit kunt komen.
Mudder beschrijft zichzelf als ooit “verslaafd aan relaties”: ze kende vooral knipperlichtrelaties en bleef zelden lang single. Die onhoudbare dynamiek legt ze deels uit via biochemie. Afstand in een relatie activeert het stresshormoon cortisol; toenadering levert oxytocine en serotonine op — stofjes die sterke, verslavende effecten kunnen hebben. Volgens haar onderzoek lijken verliefdheid en die chemische beloningen in de hersenen zelfs op sommige effecten van harddrugs.
De wortel van haar problemen lag volgens Mudder in onveilige hechting. Emotionele afwezigheid van ouders — niet per se mishandeling, maar gebrek aan genegenheid — zorgde ervoor dat ze als kind leerde overleven door zich aan te passen. Dat leverde copingmechanismen op die later schadelijk bleken: pleasegedrag, ontkenning van eigen behoeften en een laag zelfbeeld dat uitmondde in zelfafwijzing. Hierdoor trok ze partners aan met vergelijkbare problemen: mannen met een laag zelfbeeld en emotionele onbeschikbaarheid, wat leidde tot turbulente, soms toxische relaties. Ze verwijst naar een langdurige relatie met “De Muzikant” als voorbeeld van een relatie die zowel intens liefdevol als vernietigend was.
De omslag kwam via bewustwording: het erkennen van die patronen is volgens haar de eerste stap. Zodra je begrijpt waarom je handelt zoals je doet, kun je andere keuzes maken. Mudder leerde grenzen stellen, minder te pleasen, zichzelf niet meer proberen te redden en mentaal beter voor zichzelf te zorgen. Dat verbeterde haar zelfbeeld en daarmee ook haar relatiekeuzes. Over haar huidige situatie zegt ze weinig, maar stelt kort: “ik ben ontzettend gelukkig in de liefde. Punt.” Ze benadrukt bovendien dat relaties te vaak als maatschappelijk statussymbool fungeren, waardoor mensen blijven hangen in ongezonde verbintenissen uit angst voor het vrijgezellenbestaan.
Haar boek Wat ik eerder had willen weten over de liefde belooft persoonlijke ervaring te koppelen aan inzichten over hechting en biochemie, met praktische stappen om schadelijke patronen te herkennen en te doorbreken. Voor wie zich herkent in herhalende relatieproblemen kan het dienen als gids om eerst een gezonde relatie met zichzelf te ontwikkelen — pas daarna volgt een gezondere relatie met een ander.