Margaret Atwood schrijft met het meeste enthousiasme over de man die zij bewondert. Ook als hij dementeert, ook als hij sterft

In dit artikel:

Margaret Atwood schildert in Boek vol levens een breed, innig portret van haar leven: van een zorgeloze, natuurrijke kinderjaren via een opbloeiend literair studentenleven tot de wereldwijde bekendheid die volgde nadat The Handmaid’s Tale haar internationaal op de kaart zette. De eerste honderd pagina’s lezen als een verzorgd fotoalbum vol jeugdscènes en geur- en gevoelsherinneringen; ontroerend, maar voor buitenstaanders soms te minutieus. Daarna neemt het tempo toe en verandert het boek in een wervelwind van anekdotes, literaire weetjes en scherpe observaties.

Atwood herinnert zich haar jaren op de universiteit en de koffiehuizen vol jonge, artistieke Canadezen, met leuke bijrollen — onder anderen Leonard Cohen en een jonge Donald Sutherland — die het boek kleur geven. Ze presenteert zichzelf als onvermoeibare schrijver: werken verschijnen vanaf haar debuut in 1961, poëzie blijft altijd een constante, en pas met The Handmaid’s Tale (1985) komt de doorbraak. De memoires laten zien hoe die roman wortelde in een jarenlange obsessie met puriteinse theocratieën, dystopieën van Orwell en historische bronnen zoals de heksenprocessen en de Heksenhamer.

Tonen en onderwerpen wisselen: lichtvoetige levenswijsheden, praktische tips en ironische zelfreflecties staan naast serieuze bespiegelingen over aids, de coronacrisis en de haatcampagne die Atwood zelf trof. Haar verontwaardiging blijft gecontroleerd; haar feministische blik levert zowel hilarische als bittere voorbeelden van seksisme op. Bovendien tekent ze haar rol als bouwster van een Canadese literaire infrastructuur: ze vocht al vroeg voor uitgeverijen, prijzen en platforms die schrijvers en lezers in Canada een plek geven.

Vertalers Lidwien Biekmann en Frank Lekens krijgen lof voor hun Nederlands, met enkele slimme vondsten die de Engelse toon goed vangen. De recensent waardeert vooral hoe Atwood haar poëzie inzet om emoties te vergezellen en scènes te verankeren.

Tegelijk is Boek vol levens vooral een liefdesboek: veel warmte en bewondering zijn gereserveerd voor Graeme, haar partner en vader van haar dochter. Zelfs zijn latere dementie en overlijden worden met mededogen beschreven. Samengevat: het is een energieke, onverschrokken memoir vol schrijvershumor, politieke scherpte en persoonlijke toewijding — een kroniek van een carrière, een cultuur en een liefde.