Man van 65 met vmbo of mbo 1 heeft gemiddeld 4,6 gezonde jaren minder voor zich dan een man met hbo of wo

maandag, 16 november 2026 (06:37) - Dagelijkse Standaard

In dit artikel:

Een 65-jarige met hooguit basisonderwijs, vmbo of mbo 1 leeft gemiddeld nog 10,9 jaar in goede of zeer goede gezondheid. Voor iemand met hbo of wo is dat 15,0 jaar: een verschil van ruim vier jaar. De cijfers van het CBS zijn gemiddelden over 2021 tot en met 2024 en zijn gebaseerd op de eigen beoordeling van de gezondheid, gecombineerd met actuele sterfte- en gezondheidskansen.

De verschillen zijn bij mannen nog groter dan gemiddeld. Een 65-jarige man uit de laagst opgeleide groep heeft gemiddeld 10,1 gezonde jaren voor zich, tegenover 14,7 jaar voor een man met hbo of wo. Bij vrouwen gaat het om 11,5 tegenover 15,6 jaar. Ook de totale levensverwachting verschilt, maar minder sterk: 19,3 jaar voor de laagst opgeleide groep en 21,4 jaar voor de hoogst opgeleide groep. Daardoor leeft de laagst opgeleide groep gemiddeld niet alleen korter, maar brengt zij ook een kleiner deel van die resterende jaren in goede gezondheid door: 56 tegenover 70 procent. Bij 70-jarigen bedraagt het verschil in gezonde levensjaren tussen de laagste en hoogste opleidingsgroep drie jaar.

De cijfers sluiten aan bij de zevende AOW-monitor, die het kabinet op 13 november naar de Tweede Kamer stuurde. Tussen 2007 en 2023 nam het aantal resterende gezonde levensjaren gemiddeld toe met ongeveer acht maanden tot een jaar en vijf maanden. Volgens minister Vijlbrief bleef die stijging echter achter bij de verhoging van de AOW-leeftijd, die sinds 2013 van 65 naar 67 jaar is gegaan. De monitor waarschuwt bovendien dat gemiddelden grote verschillen verhullen naar opleiding, geslacht en type werk. Lager opgeleide werknemers ervaren vaker dat zij lichamelijk niet aan de eisen van hun werk kunnen voldoen. Het gebruik van Ziektewet en WIA neemt vanaf ongeveer 60 jaar toe.

De AOW-leeftijd is 67 jaar in 2026 en 2027 en stijgt naar 67 jaar en drie maanden van 2028 tot en met 2032. De leeftijd wordt voor twee derde bepaald door de verwachte levensduur van 65-jarigen; gezonde levensjaren en opleidingsniveau tellen niet mee. Volgens het RIVM kan de gezonde levensverwachting nog verder toenemen, maar is langer doorwerken voor sommige mensen aanzienlijk zwaarder dan voor anderen.

Wie vóór de AOW-leeftijd stopt met werken, moet het inkomen tot die datum zelf overbruggen. Voor werknemers met zwaar werk zijn er mogelijkheden zoals een regeling voor vervroegde uittreding (RVU), verlofsparen of geleidelijk minder werken. De precieze AOW-leeftijd hangt af van de geboortedatum en is op te zoeken bij de Sociale Verzekeringsbank.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Merel Ek brengt laatste nieuws uit Den Haag: kabinet lijkt aan te blijven