Malafide installateurs zetten klanten in de kou met gevaarlijke verwarmingsketels
In dit artikel:
Op veel adressen in Nederland blijken cv-ketels verkeerd gecombineerd met ventilatiesystemen te zijn geïnstalleerd. Dat kan leiden tot levensgevaarlijke situaties — zoals koolmonoxidevergiftiging — en tot financiële problemen als verzekeraars schade door brand of CO-lekkage afwijzen omdat de installatie niet aan Europese (CE-)normen voldoet. Tegelijkertijd faalt het toezicht op installatiebedrijven en het certificeringsysteem, waardoor onveilige installaties blijven bestaan.
Wat er gebeurt
Installateur Erik de Jong rijdt regelmatig langs woningen waar hij slecht geplaatste of slecht aangesloten rookgasafvoeren aantreft, soms gefikst met tape. Sinds april 2023 geldt de Gasketelwet: installateurs moeten een CO-certificaat hebben om met gasverbrandingsapparaten te werken. In de praktijk blijkt dat certificering geen garantie is voor veilige montage; ook gecertificeerde bedrijven maken fouten of passen ketels in ongepaste combinaties toe.
Praktijkvoorbeeld
Het gezin van docente Fariza Elghouch kreeg in 2019 een gecertificeerde ketel van leasebedrijf ATAGwarmte geplaatst onder een ventilatiesysteem van fabrikant Ferroli. Toen het ventilatiesysteem defect raakte, constateerde de monteur dat de combinatie ketel/ventilatie nooit was getest en potentieel gevaarlijk. De ketel werd buiten werking gesteld; ATAGwarmte ontkende eerst dat er iets mis was en beëindigde het huurcontract. Pas na het inschakelen van rechtsbijstand bood ATAGwarmte uiteindelijk aan de ketel op eigen kosten te vervangen. Ferroli waarschuwde expliciet dat zijn WTW-systemen nooit met ketels van andere merken gecombineerd mogen worden.
Schaal van het probleem
Ferroli schat ruwweg dat op “enkele tienduizenden” adressen de verkeerde ketel hangt, al ontbreken exacte cijfers en het probleem speelt ook bij andere merken. Omdat foutieve combinaties vaak geen CE-keurmerk hebben, zijn ze niet op veiligheid en emissies getest. Dat vergroot niet alleen het gezondheidsrisico — in Nederland wordt jaarlijks geschat vijf tot tien CO-doden en circa tweehonderd ziekenhuisopnames door CO-vergiftiging te hebben — maar kan ook betekenen dat verzekeraars bij calamiteiten uitkeringen betwisten. Het Verbond van Verzekeraars zegt dat claims per geval beoordeeld worden en raadt VvE’s en particulieren aan polisvoorwaarden te controleren.
Oorzaken
Deskundigen en monteurs wijzen op routinematig handelen: installateurs kiezen keteltypes waar ze ervaring mee hebben en hangen die vaak ook op als er al een ander merk ventilatiesysteem aanwezig is. Daarnaast worden zuinigere moderne ketels anders afgebroken dan oudere types, waardoor rookgassen anders samengaan; in gebouwen met gemeenschappelijke rookgasafvoeren kan dit leiden tot menging en CO-lekkage. Verder werken nog steeds ongediplomeerde “wannabe-klussers” aan ketels en ontbreekt bij veel installatiebedrijven het CO-certificaat, mede door kosten en gebrekkige gemeentelijke controle.
Problemen met certificering
Het keuringssysteem zelf wordt ook in twijfel getrokken. SKG-IKOB is marktleider als certificeerder binnen het CO-stelsel en heeft een nauwe relatie met CO-keur, een organisatie die installateurs helpt aan certificaten. Hoewel CO-keur aanvankelijk zei onafhankelijk te zijn van SKG-IKOB, blijkt vrijwel al het door CO-keur aangesloten bedrijven hun certificaat via SKG-IKOB te verkrijgen. Bovendien zijn twee SKG-IKOB-directeuren bestuursleden van een stichting boven CO-keur, wat vragen oproept over mogelijke belangenverstrengeling. De Raad voor Accreditatie erkent dat die relatie vragen kan oproepen; details van accreditatieprotocollen zijn vertrouwelijk.
Aanbevelingen en gevolgen
Installateurs zoals De Jong pleiten voor scherpere en onafhankelijkere controle op zowel installatiebedrijven als certificerende instellingen, hogere handhaving door gemeenten en snelle verwijdering van onveilige ketelcombinaties. Huishoudens wordt geadviseerd goed te ventileren, een koolmonoxidemelder te plaatsen, onderhoud te laten uitvoeren door aantoonbaar gekwalificeerde vakmensen en polisvoorwaarden te controleren op uitsluitingen bij onveilige installaties.
Kortom: sinds de invoering van de Gasketelwet bestaat er formeel meer bescherming, maar in de praktijk blijven falende installaties, gebrekkige certificering en onvoldoende toezicht mensen in gevaar brengen en risico’s creëren op gezondheids- en financiële schade. Snelle en doortastende verbetering van controle en onafhankelijkheid in het keuringsstelsel is volgens betrokken monteurs en experts dringend nodig.