Mainstreammedia mythemeter
In dit artikel:
Een analyse van een recent NOS-artikel over een vermeend miljardenstekort door gebrek aan duurzame energie legt meerdere inconsistenties en onbewezen conclusies bloot. Aanleiding is het nieuwsstuk “Tekort aan duurzame energie kan Nederland miljarden euro’s kosten”, waarin onder meer Olof van der Gaag (voorzitter NVDE) pleit voor extra investeringen in productiecapaciteit omdat Nederland anders pas in 2034 aan Europese afspraken zou voldoen — met bijbehorende kosten als we niet aan die afspraken voldoen.
Wat wél juist wordt vastgesteld: Nederland loopt achter in de ontwikkeling van duurzame energie. Het Planbureau voor de Leefomgeving concludeerde eind 2025 dat het behalen van de klimaatdoelen zeer onwaarschijnlijk is; dat is een scherpe draai ten opzichte van berichten eind 2024 dat Nederland op koers lag. Daarnaast wijst de analyse op een paradox uit 2020: Nederland betaalde destijds honderden miljoenen voor ‘groene stroom’ uit het buitenland, terwijl er binnenlands geen stroomtekort was — een effect van Europese systemen en marktmechanismen die landen verplichten groene certificaten of stroom in te kopen om aan klimaatverplichtingen te voldoen.
De kritiek richt zich vooral op de manier waarop de NOS die feiten combineert met beleidsadviezen en prognoses. Ten eerste wordt het financiële risico van het bereiken van klimaatdoelen deels vermengd met het risico op boetes of verplicht inkopen in het buitenland; de auteur betoogt dat de kop misleidend suggereert dat een nationaal energietekort directe miljardenkosten oplevert, terwijl veel kosten voortkomen uit Europese nalevingsmechanismen. Ten tweede wordt het pleidooi voor extra overheidsinvesteringen betwijfeld: windparken blijken volgens eerdere berichtgeving economisch onrendabel zonder subsidie, bouwkosten zijn de afgelopen jaren met 30–40% gestegen en vertragingen leiden tot extra lasten bij TenneT die uiteindelijk door belastingbetalers worden gedragen.
Ook de bewering dat elektrische auto’s per definitie veel efficiënter en dus onomstotelijk voordeliger zouden zijn, krijgt een kritische noot. Modellen zijn onzeker, levensduur- en recyclagegegevens van batterijen zijn problematisch, en de milieu-impact van batterijproductie en niet-recycleerbare onderdelen (zoals sommige windmolenwieken) wordt volgens de auteur vaak onvoldoende meegenomen in positieve berekeningen.
Kortom: de schrijver concludeert dat de NOS-artikel deels terecht wijst op problemen in de verduurzaming, maar dat het vervolg — dat extra binnenlandse productie noodzakelijk is om miljarden te vermijden — te veel steunt op onvolledige feiten en aannames. De essentie is dat veel verwachte kosten voortkomen uit Europese nalevingsregels en subsidiëringsvraagstukken, niet alleen uit een puur fysiek tekort aan duurzame stroom.