Magyar onttroont Orbán; slaat Hongarije een nieuwe koers in?

In dit artikel:

Péter Magyar heeft de Hongaarse parlementsverkiezingen overtuigend gewonnen, volgens de eerste resultaten zondagavond met ongeveer 138 van de 199 zetels — voldoende voor een tweederdemeerderheid. Met een recordopkomst van 77,8% markeert de uitslag het einde van het zestienjarige bewind van Viktor Orbán en opent zij de deur naar grondwetswijzigingen die het door Orbán opgebouwde staatsstelsel kunnen terugdraaien.

Magyar, 45, vierde zijn zege in Boedapest voor tienduizenden aanhangers en riep op tot het aftreden van door hem als marionetten bestempelde topfunctionarissen, waaronder de president, hoge rechters en de hoofdaanklager. Orbán belde vroeg in de avond om te feliciteren en kondigde aan niet op te geven, maar voortaan als oppositieleider te zullen optreden.

In Brussel en andere Europese hoofdsteden viel de reactie positief uit: voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen sprak van een terugkeer naar het Europese pad en ook Nederlandse premier Rob Jetten uitte hoop op herstel van rechtsstaat en samenwerking. De Amerikaanse president Donald Trump en vicepresident JD Vance hielden zich opvallend stil.

Magyar belooft constructief met EU en NAVO samen te werken; verwacht wordt dat hij sancties tegen Rusland of de miljardensteun aan Oekraïne niet zal blokkeren, al is hij tegen wapenleveranties. Belangrijke knelpunten blijven de 18 miljard euro aan bevroren EU-subsidies en de toekomst van olie via de Druzhba-pijpleiding. Zijn eerder lidmaatschap van Orbáns partij tot 2024 en vaagheden rond ethische thema’s (abortus, lhbtq+-rechten) roepen vragen op over hoe diepgaande hervormingen en zuiveringen van instellingen werkelijk zullen zijn. De omslag naar meer democratische controle lijkt ingezet, maar het herstel van instituties wordt een langdurig proces.