Mag je je lintje dragen en wat doet de koning met de cadeaus die hij ontvangt in Dokkum? 8 vragen over Koningsdag

In dit artikel:

Koning Willem-Alexander viert Koningsdag dit jaar in Dokkum (Noardeast-Fryslân) op 27 april. De RVD maakt niet bekend waar de koning de avond ervoor verblijft; als hij ver van huis is, slaapt hij doorgaans in de buurt van de feestlocatie (in 2024 verbleef hij na Emmen in een Van der Valk-hotel).

Lintje en draaginsigne
Wie een koninklijke onderscheiding heeft gekregen, ontving bij de uitreiking twee onderdelen: het uitreikversiersel en het draaginsigne. Het uitreikversiersel is bedoeld voor officiële gelegenheden en de uitreiking zelf. Het draaginsigne mag in principe dagelijks gedragen worden, maar alleen bij ‘passende kleding’ — voor vrouwen bijvoorbeeld een jasje, jurk of rok met blouse, en voor mannen een pak of colbert. Op Koningsdag in Dokkum is het draaginsigne dus toegestaan mits men zich volgens die kledingnormen kleedt.

Vlaggen en wimpel
Het uithangen van de Nederlandse en Friese vlag is vrijwillig; er bestaat geen algemene plicht voor particulieren. Wel gelden er protocollen: de vlag mag bijvoorbeeld niet de grond raken en hoort niet tussen zonsondergang en zonsopgang te wapperen. Omdat de verjaardag in Friesland plaatsvindt, hangt de provincie zowel de Nederlandse als de Friese vlag uit. De oranje wimpel mag het hele jaar aan een vlag zitten, maar volgens de regels voor rijksgebouwen hoort de wimpel vooral uit op Koningsdag en op enkele andere koninklijke verjaardagen (onder meer Máxima, prinses Beatrix en prinses Amalia); de wimpel wordt dan boven de vlag geplaatst.

Cadeaus langs de route
Aanbiedingen aan leden van het Koninklijk Huis worden geregistreerd in het Koninklijk Huisarchief in Den Haag: datum, plaats en gever worden genoteerd en het geschenk wordt gefotografeerd. Een selectie komt in de officiële geschenkcollecties (Stichting Officiële Geschenken van het Huis Oranje‑Nassau of Stichting Koninklijke Geschenken). Vaak gaat het geregistreerde voorwerp terug naar de gever; soms wordt het opgenomen in een passende collectie (boeken naar de bibliotheek, kunst naar de kunstverzameling). Grote aantallen tekeningen bij Koningsdag worden gebundeld en (soms tijdelijk) bewaard. Voor bederfelijke geschenken zoals eten of bloemen wordt per geval beslist wat ermee gebeurt.

Demonstreren en protest langs de route
Demonstreren is toegestaan; Noardeast-Fryslân heeft volgens de gemeente al enkele demonstraties aangemeld en faciliteert deze binnen het programma en met oog voor veiligheid. Er worden speciale demonstratievakken ingericht. Protestborden, spandoeken en vlaggen zijn in principe toegestaan zolang ze de openbare orde en het verloop van Koningsdag niet verstoren en geen gevaar vormen; beledigende, opruiende of discriminerende uitingen zijn niet toegestaan. Het blokkeren van de route is verboden.

Programma en wensen van de koning
De gemeente stelt het programma op in overleg met de Dienst Koninklijk Huis; de RVD zegt niet concreet of de koning vooraf onderdelen kan afkeuren. Ook over een persoonlijk favoriet onderdeel van Koningsdag wil de RVD geen uitspraak doen, wel wordt benadrukt dat de koninklijke familie zich vaak welkom voelt en zich graag laat verrassen door de ontvangst in de stad.