Maduro voor de rechter in New York, Venezuela blijft in onzekerheid verkeren

In dit artikel:

In januari werden de Venezolaanse president Nicolás Maduro en zijn vrouw Cilia Flores door de Verenigde Staten ontvoerd en naar New York gebracht; sindsdien staan zij terecht op beschuldigingen van omvangrijke corruptie en het faciliteren van internationale cocaïnehandel. Hun voorgeleiding met veel mediabelang markeert het begin van een naar verwachting langdurig juridisch traject, maar de ontvoering zelf stuitte op kritiek omdat die mogelijk in strijd is met het internationaal recht.

Voor veel Venezolanen was die gebeurtenis een mix van opluchting en angst. Bij gesprekken met de NOS, waarbij meerdere mensen anoniem wilden blijven uit vrees voor represailles, leeft vooral onzekerheid: bijna drie maanden na de ontvoering is de centrale vraag nog steeds wat er nu concreet zal veranderen. Op straat is het regime nog stevig aanwezig; controles en een sfeer van voorzichtigheid blijven, en veel mensen durven zich niet openlijk uit te spreken. De economische situatie wordt door geïnterviewden als verslechterd ervaren: toegang tot dollars is lastiger geworden en de economische ruimte krimpt, waardoor velen moeite hebben rond te komen.

Tegelijk zijn er signalen van verandering: sinds januari zijn honderden politieke gevangenen vrijgelaten, al meldt mensenrechtenorganisatie Foro Penal dat meer dan 500 mensen nog vastzitten. De oppositie is weer zichtbaarder en protesten lijken vaker te worden gedoogd. De Amerikaanse ambassade in Caracas is heropend, en waarnemend president Juan Guaidó’s opvolger Rodríguez tekende een wet die buitenlandse bedrijven meer zeggenschap geeft over oliebedrijven; ook vonden enkele kabinetshervormingen en het opheffen van door Maduro opgerichte stichtingen plaats. Veel Venezolanen betwijfelen echter of dit echte institutionele hervormingen zijn of reacties op druk vanuit de VS. Verkiezingen lijken voorlopig niet aan de orde: Rodríguez zegt dat het land eerst moet stabiliseren.

Venezolanen leven in een tussenfase: ze hopen op harde straffen en erkenning van het leed dat het land is aangedaan, maar vrezen dat enkel de leiderschapstroon van gedaante verandert zonder diepgaande veranderingen in het systeem. Met enorme olievoorraden, een geschiedenis van hyperinflatie en hoge geweldscijfers staat Venezuela voor een lange weg richting gerechtigheid en herstel.