Maarten van Veen, de klarinet spelende redder van Hoogovens in Europese staalcrisis

In dit artikel:

Maarten van Veen, voormalig bestuursvoorzitter van Hoogovens, is op 26 juli op 90-jarige leeftijd overleden. Zijn familie maakte dat bekend op de dag van zijn begrafenis. Van Veen leidde het staalbedrijf van 1993 tot 1998, tijdens een periode van langdurige financiële problemen en een diepe Europese staalcrisis.

Onder zijn leiding werden 2300 banen geschrapt. Hoewel een groot deel van de werknemers via vervroegd pensioen vertrok, waren ongeveer 400 gedwongen ontslagen nodig. Dat doorbrak een belangrijk taboe bij Hoogovens, dat bekendstond om zijn goede arbeidsvoorwaarden en sociale voorzieningen. De ingreep veroorzaakte binnen het bedrijf een schok, maar Van Veen bleef bij vakbonden en ondernemingsraadsleden overwegend bekendstaan als een aimabele en weinig ijdele bestuurder.

Bij zijn aantreden had Hoogovens in 1992 een recordverlies van 600 miljoen gulden geleden en was het afhankelijk van banken. Toen Van Veen in 1998 vertrok, boekte het bedrijf 500 miljoen gulden winst. Die verbetering ging wel gepaard met een forse krimp: het personeelsbestand daalde van 18.000 werknemers in 1982 naar ruim 8.000. Van Veen benadrukte bij zijn afscheid dat hij niet de enige ‘redder’ was, maar voortbouwde op het werk van zijn voorgangers.

Hij stimuleerde daarnaast modernisering naar voorbeeld van de Japanse staalindustrie en zette in op hoogwaardiger staal voor onder meer de auto- en verpakkingssector. Die specialisatie draagt er volgens het artikel nog altijd aan bij dat de fabriek in IJmuiden zich onderscheidt van concurrenten. Een protesttrofee in de vorm van een grote stalen klarinet, de ‘Pijp van Maarten’, verwees naar zijn liefde voor klarinet spelen.

Van Veen begon als werktuigbouwkundig ingenieur bij de Rotterdamsche Droogdokmaatschappij, waar hij onder meer meewerkte aan een reactorvat voor de kerncentrale in Doodewaard. In 1978 stapte hij over naar Hoogovens en werd in 1988 directeur van het staalbedrijf in IJmuiden. Na zijn pensionering bekleedde hij commissariaten bij onder meer ABN Amro en Akzo Nobel en toezichtfuncties in wetenschap en cultuur.

Een jaar na zijn vertrek fuseerde Hoogovens onder opvolger Fokko van Duyne met British Steel tot Corus. Dat bedrijf werd in 2008 overgenomen door Tata Steel, de huidige eigenaar van de fabriek in IJmuiden.