Oude weerspreuken wankelen door warmer klimaat

In dit artikel:

Het wisselvallige weer van de afgelopen en komende dagen in Nederland — met flinke maartse buien en afwisselend guur weer — illustreert de oude spreuk 'maart roert zijn staart', schrijft Buienradar-weerman William Huizinga. Naast die bekende regels bestaan er honderden andere weerspreuken, rijmend om ze makkelijk te onthouden in een tijd vóór weercomputers, toen boeren en tuinders sterk van de oogst afhankelijk waren.

Vogelonderzoeker Erik Bloeming verklaart dat niet alle vogels strikt in mei eieren leggen; sommige soorten broeden al in februari of december. Door klimaatverandering en het vroeger uitlopen van bomen verschuift de piek van rupsen—belangrijke voedselbron—naar een eerder moment in het jaar. Soorten die zich daaraan aanpassen zijn onder meer kool- en pimpelmezen, maar ook trekvogels zoals de bonte vliegenvanger arriveren tegenwoordig vaker eerder uit Afrika.

KNMI-klimatoloog Rob Sluijter waarschuwt dat veel spreuken vooral culturele curiositeiten zijn en niet altijd standhouden bij wetenschappelijk onderzoek. Een aantal heeft echter een basis in waarneming: een halo rond de zon, veroorzaakt door ijzige hoge bewolking, kan inderdaad een naderend regengebied aankondigen. Sneeuw in april blijft mogelijk maar wordt door de opwarming minder waarschijnlijk; sommige oude uitspraken verliezen daardoor hun relevantie.

Kortom: weerspreuken bieden historische, vaak deels juiste observaties en blijven leuk om te lezen, maar moeten kritisch worden gewogen tegen moderne meteorologie. Het artikel verwijst ook naar een video met tips voor weerfotografie.