Maak de koopprijzen van huizen openbaar, want die waarde heeft directe financiële gevolgen

In dit artikel:

In Nederland hebben huiseigenaren geen gratis toegang tot alle woningverkoopprijzen die de overheid gebruikt om de WOZ-waarde van hun woning vast te stellen; deze data zijn alleen beschikbaar tegen betaling per adres. Dit zorgt voor een ongelijke informatiepositie tussen overheid en burger, terwijl de WOZ-waarde direct financiële gevolgen heeft, zoals voor de onroerendezaakbelasting, het eigenwoningforfait en erf- en schenkbelasting. Sinds 2016 kunnen burgers via het WOZ-waardeloket wel WOZ-taxaties van alle woningen inzien, maar de onderliggende verkoopprijzen blijven onzichtbaar.

Voorheen ontstond een markt van no cure, no pay-bureaus die huiseigenaren hielpen bezwaar te maken tegen te hoge WOZ-waardes en daarmee het gebrek aan transparantie deels compenseerden. De recente wetswijziging die de proceskostenvergoedingen voor deze bureaus flink heeft verlaagd, maakt het indienen van bezwaar lastiger en vermindert hun rol, wat het proces voor burgers bemoeilijkt zonder het fundamentele probleem van informatie-asymmetrie aan te pakken.

Nederland vormt hiermee een uitzondering, want in landen als Zweden en het Verenigd Koninkrijk zijn verkoopprijzen wél openbaar en makkelijk te achterhalen. Verkoopprijzen bevatten volgens critici geen privacygevoelige informatie, aangezien eigendom al via het Kadaster kan worden nagegaan. Door verkoopprijzen volledig openbaar te maken, ontstaat gelijke informatievoorziening voor burger en overheid, waardoor WOZ-heffing transparanter en eerlijker wordt. Dit voorkomt dat publieke data een verdienmodel wordt en beschermt tegelijkertijd burgers tegen mogelijke onrechtvaardige belastingheffing. Het artikel pleit voor het wegnemen van toegangsdrempels, zodat iedereen gratis en eenvoudig inzicht krijgt in de woningmarktgegevens die bepalend zijn voor hun fiscale lasten.