Maagverkleining voor tieners met extreem overgewicht wordt toch vergoed: 'Obesitas is een chronische, ernstige ziekte'

In dit artikel:

Vanaf nu wordt een maagverkleining voor zeer zwaarlijvige tieners vergoed vanuit het basispakket in Nederland, maar alleen voor een strikt geselecteerde groep. Het gaat om jongeren met extreem overgewicht die ziek zijn en ernstige psychische klachten hebben door hun obesitas; naar schatting komen enkele tientallen jongeren per jaar in aanmerking. De behandeling wordt alleen gegeven nadat een uitgebreid leefstijltraject is doorlopen en nadat duidelijk is dat de jongere na de operatie blijvend aanpassingen kan volhouden.

De selectie verloopt zorgvuldig: kandidaten worden intensief gescreend en veel aanmeldingen zullen worden afgewezen. Als richtlijn geldt meestal een BMI boven 40 (bijvoorbeeld 116 kg bij 1,70 m), maar bij bijkomende ziektebeelden kan bij een iets lagere BMI ook worden ingegrepen. Artsen benadrukken dat obesitas bij jongeren vaak veel complexer is dan alleen te veel eten — genetica, hersenprocessen, sociale omgeving en veiligheid om buiten te spelen spelen mee — en dat daarom eerdere eenvoudige adviezen vaak onvoldoende waren.

Het Zorginstituut wijzigde eind mei zijn eerdere standpunt (in 2012 werd vergoeding nog afgewezen) nadat internationale studies en een Nederlands traject voor zorgvuldige selectie en nazorg nieuwe inzichten boden. Voor deze doelgroep bestaat momenteel geen ander medisch vergoed behandelalternatief; het Zorginstituut zal binnenkort ook het middel Wegovy beoordelen.

Zorgverleners wijzen erop dat een operatie geen snelle oplossing is: er kleven risico’s aan, jongeren blijven levenslang beperkingen houden (kleine porties, vitamine-suppletie) en leefstijlinterventie blijft de basis. Tegelijkertijd kan een succesvolle ingreep ingrijpende gezondheids- en psychosociale winst opleveren bij jongeren die anders in isolement of ziekten als diabetes raken.