M23-rebellen veroveren strategische stad Uvira in Oost-Congo, 1 week na 'vredesverdrag': "Opgestoken middelvinger naar Trump"

In dit artikel:

De door Rwanda gesteunde rebellengroep M23 is deze week de strategische stad Uvira in Oost-Congo binnengetrokken, vlak bij de grens met Burundi en ongeveer 25 km van Bujumbura. Uvira is daarmee de derde grote stad die de beweging in korte tijd in handen krijgt, na eerder dit jaar Goma en Bukavu. Beelden tonen lege straten; de VN meldt dat sinds het begin van de maand zo'n 200.000 mensen op de vlucht zijn geslagen.

De opmars begon gisteravond vanuit het door M23 gecontroleerde Bukavu. In één week zouden ongeveer 30.000 Congolezen de grens met Burundi zijn overgestoken, maar Bujumbura heeft inmiddels de grensposten Gatumba en Vugizo gesloten en het grensgebied tot militaire zone verklaard. Ook honderden militairen, zowel Congolees als Burundees, zijn gevlucht. Sinds 2023 ondersteunt Burundi de Congolese regering met naar eigen zeggen zo’n 18.000 troepen in het oosten; ingezette versterkingen leden zware verliezen tijdens de recente aanvallen.

De nieuwe escalatie volgt amper een week nadat Congo en Rwanda onder toezicht van de Amerikaanse president Donald Trump een vredesakkoord tekenden. M23 was niet bij dat akkoord betrokken en de deal werd van meet af aan met scepsis bekeken; critici zagen er vooral een transactionele overeenkomst in waarmee westerse investeringen in de mijnbouw veiliggesteld zouden moeten worden. De Burundese minister van Buitenlandse Zaken bestempelde het uitblijven van naleving van het akkoord als een grote vernedering voor Trump.

Volgens de VN krijgt M23 steun van Rwanda en zouden er 6.000–7.000 Rwandese militairen in Congo aanwezig zijn; de Congolese regering beschuldigt Rwanda ervan uit te zijn op een regionale oorlog. Wat M23 nu precies wil doen is onduidelijk: de rebellen zeggen zich te richten op bondgenoten van Kinshasa, met name het Burundese leger, maar de Congolese autoriteiten vrezen een veel bredere destabilisatie.

Internationaal groeit de bezorgdheid over opschaling van het conflict. Diplomaten en waarnemers roepen op tot naleving van het staakt-het-vuren en waarschuwen dat de strijd om het grondstoffrijke oosten van Congo gemakkelijk kan uitdraaien op een regionale crisis.