Lutheronderzoekers bijeen in Aarhus: „Geest is mens nabij naar ziel én lichaam"

In dit artikel:

Tijdens het vijftiende Internationale Congres voor Lutheronderzoek in Aarhus stond centraal wat Maarten Luther verstond onder de werking van de Heilige Geest. Onderzoekers belichtten vooral de relatie tussen de Geest, het Woord, het lichaam en de schepping.

Prof. dr. Dorothea Wendebourg liet zien dat Woord en lichaam bij Luther nauw samenkomen in de avondmaalsviering. Avondmaalsgangers horen, zien en ontvangen de belofte van God in de verkondiging en in het sacrament. Het Woord is daarbij niet slechts geestelijk of innerlijk: doordat het wordt uitgesproken en in het Avondmaal wordt aangereikt, is God volgens Luther werkelijk aanwezig.

Prof. dr. Bo Kristian Holm behandelde de verhouding tussen de Heilige Geest en de schepping. Naarmate Luther meer nadacht over de eindtijd, kreeg de schepping volgens Holm juist meer aandacht. Omdat God in Christus mens werd en Zich aan mensen geeft, zag Luther ook het lichamelijke en maatschappelijke leven als onderdeel van Gods ordening. De Heilige Geest is volgens hem de mens daarom zowel naar lichaam als naar ziel nabij.

Deze opvattingen kunnen volgens de auteur kritische vragen oproepen, bijvoorbeeld of Luthers positieve waardering van de schepping niet kan leiden tot een kritiekloze omarming ervan. Tegelijk valt er volgens hem van Luther te leren dat God Zijn heerlijkheid niet alleen in het Woord, maar ook in de schepping laat zien. Ook Luthers avondmaalsvisie verschilt van de gereformeerde benadering: Calvijn verbindt gelovigen wel werkelijk met Christus’ menselijke natuur, maar met Christus zoals Hij in de hemel is. De auteur pleit ervoor historische theologen kritisch te beoordelen, zonder hun waardevolle inzichten te snel af te wijzen.