Lula herkozen in Brazilië, Bolsonaro erkent uitslag niet

In dit artikel:

Luiz Inácio Lula da Silva is zondag herkozen tot president van Brazilië. Volgens kiesraad TSE behaalde hij 51,79 procent van de geldige stemmen, tegenover 48,21 procent voor de radicaal-rechtse senator Flávio Bolsonaro. Lula kreeg ruim 64,2 miljoen stemmen, Bolsonaro bijna 59,8 miljoen. De opkomst bedroeg 80,78 procent. Daarmee won Lula, die op 5 januari aan zijn vierde en naar eigen zeggen laatste termijn begint, voor het eerst een tweede ronde nadat hij de eerste ronde had verloren.

In zijn overwinningstoespraak in São Paulo beloofde Lula anders te gaan regeren. Hij zei dat digitale platforms volgens hem buitenlandse beïnvloeding en desinformatie hadden versterkt en pleitte voor regulering daarvan. De verkiezingsuitslag noemde hij een nederlaag voor de leugen.

Bolsonaro weigert de uitslag te erkennen en wil de verkiezingen laten annuleren. Zijn bezwaar richt zich op het besluit van opperrechter Cristiano Zanin om de stembureaus twee uur langer open te houden, tot 19.00 uur. Dat gebeurde nadat meldingen waren binnengekomen dat in meerdere staten busvervoer was weggevallen, waardoor kiezers mogelijk niet konden stemmen. Ook Bolsonaro’s campagne had om verlenging gevraagd vanwege regen en overstromingen. De federale politie onderzoekt het vervoer in vijf staten, maar volgens staatspersbureau Agência Brasil maakten weinig kiezers gebruik van de extra uren.

Bolsonaro noemt Zanin partijdig omdat hij eerder Lula’s advocaat was en in 2023 door Lula werd benoemd. Juristen van Bolsonaro willen de uitslag juridisch aanvechten, maar rechtsgeleerde João Pedro Padua zegt dat daarvoor weinig basis is: er moet worden aangetoond dat de verlenging de vrije stemkeuze heeft beïnvloed. TSE-voorzitter Kassio Nunes Marques stelt dat dit niet is gebeurd.

Lula kreeg felicitaties van onder anderen EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de leiders van Mexico, Canada, Chili en India. Zijn regering staat voor een lastige parlementaire verhouding: de partij van Bolsonaro is met 121 van de 513 zetels de grootste fractie in het Huis, terwijl Lula’s PT-federatie 88 zetels heeft. Jair Bolsonaro zit een celstraf van 27 jaar uit voor een mislukte staatsgreep en staat onder huisarrest.