Luit (53) uit Veendam werkte jaren in Groenland. 'Eilanders zijn erg geshockeerd door de oorlogstaal van Trump'
In dit artikel:
Luit Penninga (53), chirurg uit Veendam die sinds jaar en dag in Denemarken woont en werkt, volgt met zorg de onrust rond Groenland nadat president Trump in het openbaar rustte op ideeën over het overnemen van het eiland. Penninga was jarenlang ziekenhuisdirecteur in Groenland en keert regelmatig terug om in een van de zes regionale ziekenhuizen te werken. Daardoor kent hij de bevolking, collega’s en de gevolgen van de huidige gespannen sfeer van dichtbij.
Penninga werkt normaal in het universitair ziekenhuis van Aalborg maar is vaak in Ilulissat geweest, waar hij verantwoordelijk was voor het regionale ziekenhuis. Zijn taken streken tot Uummannaq, Upernavik en het zeer afgelegen Qaanaaq (ongeveer 1.200 km van Ilulissat). In die context benadrukt hij dat de inwoners doorgaans rustig en gastvrij zijn, maar dat Trumps harde taal hen diep heeft geschokt; vooral kinderen raken bang. Ook in Denemarken is het onderwerp alomtegenwoordig en veel Denen voelen zich verraden door een bondgenoot die nu dreigende taal gebruikt.
Historisch waren er grote Amerikaanse militaire aanwezigheid in Groenland; tegenwoordig is alleen Pituffik (vroeger Thule Air Base) nog operationeel, met een sterk gereduceerd aantal militairen. Penninga waarschuwt dat politieke motieven rond macht en grondstoffen vermoedelijk een groter motief zijn dan puur veiligheid, en vreest de gevolgen van een eventuele agressieve koers: een aanval of annexatie zou volgens hem een grote ramp zijn voor Groenland en ver daarbuiten.
Medisch gezien heeft Penninga zich gespecialiseerd in maag-, darm- en leverchirurgie en traumachirurgie, maar zijn werk in Groenland vroeg om veel meer: van keizersnedes en bevallingen tot röntgen en bloedonderzoek. De omstandigheden daar vereisen een allround arts die in isolement veel verantwoordelijkheid draagt. Zijn verzorgingsgebied was volgens eigen zeggen zo groot als Spanje en het bereik vergde regelmatig vervoer per vliegtuig, helikopter, boot, sneeuwscooter of sledehond. Die veelzijdigheid en het avontuurlijke element waardeert hij; tegelijk noemt hij de zware omstandigheden (extreme kou, soms amputaties door bevriezing) en het isolement.
Groenland streeft idealiter naar volledige zelfstandigheid, maar gebrek aan financiële zelfredzaamheid maakt dat men nog afhankelijk is van Denemarken, dat onder andere defensie en subsidies verzorgt. Daarom zijn Deense medici vaak uitgezonden naar het eiland. Penninga spreekt zijn liefde voor Groenland uit: de natuur, de eenvoud van het leven en traditionele activiteiten als vissen en sledehonden missen hem. Of hij komende zomer terugkeert voor enkele maanden laat hij open: gezinsverantwoordelijkheid weegt zwaar bij zijn keuze.