Luchtfoto doorbreekt impasse rond Zandenbosvennen

In dit artikel:

De drie Zandenbosvennen bij Nunspeet zijn in 2022 en 2023 hersteld nadat verdroging, vermesting, boomwortels, rododendrons en recreatie de bijzondere natuur bedreigden. De vennen liggen zeven tot acht meter boven het grondwater, maar houden dankzij een slecht doorlatende bodemlaag vrijwel altijd regenwater vast. Daardoor komen er open water, verschillende stadia van hoogveen en veel soorten veenmossen en libellen voor.

Staatsbosbeheer en de provincie Gelderland lieten een herstelplan opstellen. Het oorspronkelijke, vooral ecologisch gerichte plan leidde in 2021 tot protest van inwoners, onder meer omdat vrijwel alle rododendrons zouden verdwijnen. Deze struiken waren in de twintigste eeuw door de voormalige landgoedeigenaren aangeplant en zijn voor veel Nunspeters verbonden met de geschiedenis van het gebied en trouwfoto’s.

Na de protesten werden de werkzaamheden tijdelijk stilgelegd en kwam er een klankbordgroep. Samen met bewoners, natuurbeheerders en een tuinhistoricus werd gezocht naar een compromis. Een luchtfoto uit 1930 liet zien dat de rododendrons toen veel kleiner waren en verder van de vennen stonden. Daarom zijn ze teruggesnoeid tot ongeveer die historische omvang, in plaats van volledig verwijderd.

Ook werden bomen gekapt waarvan wortels de waterdichte bodemlaag konden aantasten. Hun stikstofrijke strooisel werd weggehaald en er werd heidemaaisel verspreid om de heideontwikkeling te stimuleren. Wandelpaden zijn verlegd om de oevers te ontzien en honden uit de kwetsbare venranden te houden. Een nieuw vlonderpad biedt bezoekers uitzicht vanaf een bankje; voor honden is elders een spartelvijver aangelegd.

Volgens Staatsbosbeheer kan de hoogveenvorming nu doorgaan. Takkenhopen en -rillen bieden onder meer ringslangen schuilplaatsen. Jonge heide is al gaan bloeien en tijdens een recente zeer droge zomer viel een ven niet volledig droog. Wel blijft het bestrijden van nieuwe opslag van bomen intensief. Het herstel krijgt uiteindelijk steun van een deel van de bewoners, terwijl de rododendrons en de open oevers hun cultuurhistorische betekenis behouden.