Lowie en Daan zijn minderjarig, maar beleggen toch in crypto: mag dat zomaar?
In dit artikel:
Jongeren in België worden via sociale media vaak bereikt door financiële influencers (finfluencers) die beleggen — onder meer in crypto — aantrekkelijk presenteren. Daardoor zijn er minderjarigen die zelf beginnen te investeren, zo getuigen drie jongeren (Daan, Lowie en Jonas, schuilnamen) aan VRT NWS. Juridisch geldt echter: je moet 18 zijn om in België zelfstandig een beleggingsrelatie aan te gaan. Minderjarigen zijn volgens de wet niet handelingsbekwaam en kunnen dus in principe geen contract afsluiten met een cryptoplatform.
Toch bestaan meerdere routes waardoor jongeren alsnog aan crypto geraken. Sommige minderjarigen beleggen met toestemming via de identiteitskaart of bankrekening van een ouder; anderen vonden vroeger websites waar geen leeftijdscontrole plaatsvond en konden met enkele klikken crypto kopen. VRT NWS testte recent zelf met een minderjarige bankkaart en ontdekte dat er nog omwegen bestaan, al laat de redactie details weg om misbruik niet te stimuleren. Gebruik van andermans ID zonder toestemming is identiteitsfraude, ouders blijven civielrechtelijk aansprakelijk en platforms kunnen accounts blokkeren of tegoeden bevriezen als ze leeftijdsfraude constateren.
Europees beleid dringt aan op strengere controles: sinds eind 2024 moeten cryptoplatformen een vergunning aanvragen om in Europa actief te mogen zijn, inclusief KYC-vereisten (identiteitsverificatie). Die regels treden definitief in werking in juni 2026. Als gevolg zijn veel sites de afgelopen weken strenger geworden en vragen nu ID-uploads en gezichtsscans. Toch is handhaving imperfect en blijven malafide aanbieders en omwegen circuleren.
Praktische risico’s zijn groot: eenmaal in het bezit van crypto kunnen jongeren die middelen gebruiken om online aankopen te doen — vaak zonder leeftijdscontrole — of te gokken op platforms die met crypto werken. Sommige van die goksites zouden Belgische regels overtreden (gokleeftijd 21) en werden door de Kansspelcommissie geblokkeerd; ze duiken echter snel met een aangepaste url opnieuw op. Bewustmakingsacties moeten de risico’s benadrukken, maar technische blokkades zijn niet waterdicht.
Finfluencers mogen alleen algemene informatie over beleggen geven; persoonlijk beleggingsadvies vereist een vergunning. Ze moeten reclame duidelijk labelen en risico’s expliciet vermelden. De Belgische toezichthouder FSMA controleert naleving, maar heeft het moeilijk met influencers die vanuit het buitenland (bijv. Dubai) opereren. Bovendien komen er op social media betaalde acteurs en oplichters voor; de FSMA publiceert een lijst met fraudewaarschuwingen.
Kort: hoewel de wettelijke minimumleeftijd en nieuwe Europese regels het kopen van crypto door minderjarigen moeten bemoeilijken, bestaan er nog eenvoudige omwegen en grote risico’s (fraude, bevriezing van tegoeden, ongereguleerd gokken). Ouders, scholen en toezichthouders worden aangespoord om voorlichting en controle te versterken.