Lotte Stegeman wint de eerste Groene Griffel met haar boek over beren. 'De honingbeer ruikt lekker fris, wist je dat?'

In dit artikel:

Lotte Stegeman (46) woont in een klein huisje in Hilversum, waar haar werkkamer vol berenbeeldjes, foto’s en boeken staat — en van waaruit ze haar liefde voor beren heeft omgezet in kinderboeken. Haar nieuwste titel Wij beren, waarin een bruine beer zichzelf en andere berensoorten introduceert en veel misverstanden rechtzet, werd woensdag bekroond met de allereerste Groene Griffel, een nieuwe prijs voor kinderliteratuur over natuur en natuurbehoud.

Stegemans fascinatie begon tijdens een fietstocht met haar man van Florida naar Alaska in 2016: de vele waarschuwingsborden maakten haar aanvankelijk bang, maar een onverwachte ontmoeting met een voedende beer veranderde dat in bewondering en de wens om erover te schrijven — met gedegen onderzoek erbij. Hoewel ze niet alle in het boek beschreven soorten in het echt heeft gezien (lange reizen naar sommige gebieden vond ze onverantwoord), keerde ze wel terug naar een afgelegen gebied van Alaska waar onderzoekers werken zonder menselijke verstoring. Daar zag ze hoe onthecht beren soms zijn van menselijke aanwezigheid.

Het boek, geïllustreerd door Marieke ten Berge (die ook onderzoek naar ijsberen op Spitsbergen doet), corrigeert fabels — bijvoorbeeld dat lippenberen luiaards zouden zijn of dat rechtopstaande beren altijd willen aanvallen — en behandelt ook de schrijnende kanten van de menselijke omgang met beren, zoals berengalfarms. Stegeman kiest ervoor het hele verhaal te vertellen, maar wil vooral verwondering en het wegnemen van vooroordelen stimuleren; harde taferelen houdt ze bewust sober om kinderen niet onnodig te traumatiseren.

Kleine, menselijke observaties kleurden haar onderzoek: van het bijna alledaagse gedrag van wilde moeders tot onverwachte vondsten, zoals het feit dat Aziatische honingberen een aangename geur zouden hebben. Met Wij beren wil Stegeman zowel informeren als hoop bieden: veranderingen, zoals verboden op galfarms, bestaan en verdienen aandacht.