Loop je vast met je team? Dit A3-canvas gaat je hierbij helpen
In dit artikel:
Voor teams die vastlopen: praktisch stappenplan om de onderliggende lussen zichtbaar te maken en aan te pakken. Wie: elk team (inclusief leidinggevenden) kan het uitvoeren; bij voorkeur met een neutrale facilitator van binnen of buiten de afdeling en iemand die aantekeningen doet. Wat: een hands-on workshop van ongeveer 1,5–2 uur met een A3-canvas waarmee je een terugkerend probleem omzet in een helder oorzaak–gevolg-kringetje (een “lus”) en concrete vervolgstappen formuleert. Waar: in de teamcontext zelf, met één A3-vel per team als werkblad (printbaar en eenvoudig in te vullen). Wanneer: geschikt zodra het team genoeg besluitruimte en vertrouwen heeft om eerlijk situaties te bespreken; minder geschikt als er eerst randvoorwaarden nodig zijn (opdracht, mandaat of vertrouwen). Waarom: veel teamproblemen zijn geen losse incidenten maar zelfversterkende lussen; dit format helpt die lussen te herkennen, in woorden te vangen en met interventies te vertrappen in plaats van symptomen te blijven bestrijden.
Voorbereiding en rollen
- Download/print het voorgestelde A3-canvas.
- Spreek twee rollen af: facilitator (leidt het gesprek) en notulist/tekenaar. De facilitator hoeft niet de formele leiding te zijn; een externe collega werkt vaak goed om openheid te bevorderen.
Keuze van de lus
- Kies vooraf een herkenbaar patroon (bijv. “te veel doelloze overleggen” of “onduidelijke rollen”) of verzamel korte verhalen vooraf om het meest ondermijnende patroon te bepalen.
De 6 stappen (kort)
1) Uitdaging benoemen: scherp en concreet maken welk terugkerend probleem je onderzoekt.
2) Signalen en voorbeelden: concrete situaties verzamelen zonder te oordelen.
3) Variabelen kiezen: 4–6 meetbare of beschrijvende “knoppen” die veranderen als het patroon sterker/zwakker wordt.
4) Huidige lapmiddelen: inventariseren welke reflexmatige maatregelen het team al neemt en wat hun effect is.
5) Hefbomen formuleren: zoeken naar systeeminterventies die het patroon echt kunnen keren; iedereen bedenkt ideeën, samen kiezen.
(Optioneel) IJsbergmodel: handig als meerdere lussen door elkaar lopen; helpt gebeurtenissen, patronen en onderliggende structuren te scheiden.
6a) De lus tekenen: variabelen verbinden met pijlen en polariteiten zodat iedereen het kringetje herkent.
6b) Acties en terugkijkmoment: concreet maken wie wat doet, wanneer en hoe je het effect meet; plan een evaluatie (bijvoorbeeld na 4–6 weken).
Wat levert het op?
- Een gedeeld, visueel beeld van de onderliggende dynamiek.
- Concrete, kleine acties gericht op structurele hefbomen in plaats van symptoombestrijding.
- Een afgesproken terugkijkmoment om leren en bijsturen te borgen.
Tips
- Je hoeft geen systeemexpert te zijn; de structuur en legenda op het canvas leiden het proces.
- Een neutrale begeleider kan de spiegel vasthouden zonder de inhoud van het team over te nemen.
- Begin met één lus en breid uit wanneer het team dit beheerst.
Met dit format zet je een eerste stap van frustratie naar gericht leren en duurzame verbetering in teamgedrag en processen.