Loont het voor huurders om je gasfornuis de deur uit te doen?

In dit artikel:

Elektrisch koken wint aan terrein, maar overstappen is niet goedkoop en verloopt verschillend voor huiseigenaren en huurders. Eigenaren kunnen makkelijker investeren in isolatie, zonnepanelen of een inductiekookplaat; huurders zijn afhankelijk van verhuurders en blijven vaak zitten met kleine maatregelen zoals tochtstrips. Verhuring van verduurzaming raakt aan goedkeuring van beide partijen.

Er zijn meerdere drijfveren om van gas af te gaan: geopolitieke prijsstijgingen, beperkte beschikbaarheid van klimaatvriendelijk biogas en discussie over het compenseren van aardgasverbruik. Daarnaast bevat Noordzeegas relatief veel benzeen, een kankerverwekkende stof die via fornuizen in huis kan komen; een Stanford-studie uit maart vond in keukens in Leeuwarden en Amsterdam veel hogere benzeenwaarden dan in Amerikaanse keukens. Koken op gas levert ook fijnstof, met bekende gezondheidsrisico’s.

Elektrisch koken kan met keramische platen of inductie; inductie is het meest efficiënt omdat alleen de pan zelf wordt verwarmd. Voor mensen met een pacemaker kan een keramische plaat soms veiliger zijn vanwege elektromagnetische velden bij inductie. De technische aanpassingen kosten geld: een aparte stroomkabel en extra groep plus een perilex-stopcontact kosten gezamenlijk zo’n €600 volgens Milieu Centraal. Voor grote platen met vijf of zes zones is soms een zwaardere 3-fase aansluiting nodig; netverzwaring kost doorgaans nog eens enkele honderden euro’s als capaciteit op het net beschikbaar is.

De aanschafprijs van kookplaten loopt sterk uiteen (van ongeveer €200 tot €2.400) en totale overstapkosten worden door Milieu Centraal gemiddeld op circa €1.200 gezet, met enthousiaste thuiskoks die tot €3.000 uitgeven. Financieel verdient de overstap zich niet direct terug via lagere kookkosten: jaarlijks liggen de uitgaven voor koken op gas rond €50–57 en op inductie rond €45–50. De belangrijkste besparing komt doordat je volledig van het gasnet af kunt, wat jaarlijks zo’n €200–300 aan netbeheerkosten scheelt — mits ook verwarming en warm water elektrisch geregeld worden.

Er bestaan subsidies: huiseigenaren op een warmtenet kunnen bijvoorbeeld €400 krijgen voor een inductiekookplaat als de gasaansluiting definitief wordt verwijderd; sommige gemeenten geven extra steun. Woningcorporaties zien gasloos koken als onderdeel van verduurzaming en veiligheid, maar hebben vaak minder toegang tot subsidies en leggen kosten deels zelf bij investeringen. Voor huurders betekent dit dat de omschakeling meestal hun eigen rekening is, al is een zwaardere aansluiting niet altijd nodig.

Netbeheerders waarschuwen dat brede elektrificatie piekmomenten op het net creëert, vooral tussen 16:00 en 21:00, wanneer veel huishoudelijke apparaten tegelijkertijd draaien. Slimme en flexibele inzet van apparaten, zonnepanelen en laadtijden voor elektrische auto’s is nodig om ruimte te houden voor veel inductieplaten in gebruik. Kortom: elektrisch koken is aantrekkelijk om gezondheids- en klimaatredenen, technisch haalbaar, maar vereist investeringen, soms subsidie en slimme netplanning.