Loon van 1.200 euro, huur van 1.600 euro: waarom steeds meer Spanjaarden geen betaalbare woning vinden

In dit artikel:

De Spaanse wooncrisis heeft de voorbije weken tot protesten geleid in Madrid en andere steden. Op de Puerta del Sol verrees een tentenkamp en de woede over de hoge woonkosten groeide verder nadat de 87-jarige Maricarmen Abascal op een brancard uit haar appartement was gezet. Haar situatie werd een symbool van een breder probleem: voor veel Spanjaarden zijn zowel huren als kopen onbetaalbaar geworden.

Vooral jongeren worden hard getroffen. Ze verlaten gemiddeld pas rond hun dertigste het ouderlijke huis; zeven op de tien 17- tot 34-jarigen wonen nog bij hun ouders. De vastgoedprijzen zijn sinds 2015 met ruim 80 procent gestegen, waardoor een eigen woning voor veel jongeren geen realistische optie meer is. In Madrid kwamen daar het afgelopen jaar nog eens prijsstijgingen van ongeveer 12 procent bij.

Steeds meer mensen zijn daarom afhankelijk van de huurmarkt. Volgens vastgoedwebsite Idealista steeg de gemiddelde huurprijs per vierkante meter in tien jaar van 8,20 naar 15,10 euro. In Madrid kost een appartement van 80 vierkante meter ongeveer 1.600 euro per maand. De concurrentie is groot: kandidaat-huurders moeten vaak loonfiches, garanties en belastingdocumenten voorleggen. Bij het aflopen van huurcontracten kunnen verhuurders woningen opnieuw tegen veel hogere prijzen aanbieden.

De lonen zijn veel minder sterk gestegen: met minder dan 30 procent in tien jaar. Het gemiddelde nettoloon bedraagt ongeveer 1.700 euro per maand, terwijl een netto-inkomen van 1.200 euro veel voorkomt. Veel werknemers hebben bovendien onzekere, kortlopende contracten, vooral in de toeristische sector. Daardoor besteden huurders vaak meer dan de helft van hun inkomen aan wonen; voor alleenstaanden met een gemiddeld inkomen in Madrid en Barcelona kan dat oplopen tot 70 procent van het brutoloon.

Een belangrijke oorzaak is het tekort aan woningen. Na de financiële crisis van 2008 viel de bouwproductie sterk terug. In 2024 kwamen er iets minder dan 100.000 koop- en huurwoningen bij, terwijl het aantal huishoudens met ongeveer 330.000 toenam. Het groeiende toerisme vergroot de druk, omdat eigenaars en vastgoedgroepen woningen liever aan toeristen verhuren vanwege de hogere opbrengst. Ook de toegenomen migratie speelt mee in de politieke discussie.

Spanje beschikt daarnaast over weinig sociale huurwoningen: minder dan 2 procent van de huurwoningen is in handen van de overheid, tegenover gemiddeld 8 procent in de Europese Unie. Nieuwe wetgeving zal dat tekort niet snel oplossen. De wooncrisis wordt daardoor een belangrijk thema voor links in de aanloop naar de vervroegde verkiezingen, terwijl rechtse partijen vooral migratie benadrukken.